محسن رحمتی؛ داود علی جوادی
چکیده
در پی قتل سلطان احمد در سال 813ه.ق، بخشی از شاهزادگانِ جلایری با عقبنشینی به خوزستان، حکومت جلایری را ادامه دادند. تاریخ این بخش از جلایریان کمتر شناخته شده، هنوز اسامی این فرمانروایان، ترتیب و مدت ...
بیشتر
در پی قتل سلطان احمد در سال 813ه.ق، بخشی از شاهزادگانِ جلایری با عقبنشینی به خوزستان، حکومت جلایری را ادامه دادند. تاریخ این بخش از جلایریان کمتر شناخته شده، هنوز اسامی این فرمانروایان، ترتیب و مدت زمان حکومت آنها روشن نیست. در این پژوهش تاریخی با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با تدقیق در روایات منابع تاریخی و مسکوکات یافته شده، کوشش میشود تا ضمن بررسی تاریخ و ساختار سیاسی حکومت جلایریان خوزستان، پاسخی روشن به این پرسش ارائه گردد که چه مؤلفهها و عواملی در شکلگیری و تداوم حکومت جلایریان خوزستان مؤثر بوده است؟ یافتههای این تحقیق نشان میدهد که فرزندان شیخعلی به عنوان شعبهای دیگر از خاندان جلایری، اندکی بیش از دو دهه (814-835ه.ق) بر خوزستان و جنوب عراق فرمان راندند. این سلسله، با استفاده از عواملی همچون پیشینه حکومتی شیخعلی در خوزستان، انزوای سیاسیمنطقه و سیاست احتیاطآمیز تیموریان در قبال توسعهطلبی قراقویونلوها، پایهریزی گردید. فرمانروایان سلسله به ترتیب سلطان محمود، تندیسلطان، سلطان اویس دوم، سلطان محمد در خوزستان و سلطان حسین دوم در حله و جنوب عراق حکومت کردند. عدم تجانس نژادی با ساکنان قلمرو تحت فرمان، ضعف مشروعیت قدرت، ناکامی فرمانروایانِ این سلسله در انتساب خود به مغولان و چنگیزیان، ناتوانی در بازیابی و احیاء ساختارِ پیشینِ حکومت جلایری ، تغییر سیاست دربار تیموری نسبت به آنها، ناتوانی نسبی در استقرار امنیت اجتماعی در قلمرو تحت فرمان و همچنین، جوانی، کمتجربگی، نزاع درون خاندانی و کوتاهی عمر سلاطین این سلسله را میتوان به عنوان علل و عوامل مؤثر بر ناپایداری این سلسله در نظر گرفت
