دوره 18 (1405)
دوره 17 (1404)
دوره 16 (1403)
دوره 15 (1402)
دوره 14 (1401)
دوره 13 (1400)
دوره 12 (1399)
دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1391)
دوره 3 (1390)
دوره 1 (1388)
تعداد مقالات: 357
معمای برآمدن داریوش بزرگ؛ مقایسة روایتهای ایرانی و یونانی
دوره 10، شماره 1 ، شهریور 1397، ، صفحه 77-96
چکیده
در حالی که بیش از هشتاد سال از چاپ مقالات و کتاب اومستد میگذرد، فرضیة مشهور او که بنا بر آن ادعای داریوش در سنگنبشتۀ بیستون، مبنی بر قتل بردیا به دست کمبوجیه و غصب پادشاهی از سوی مغی به نام گئومات، ... بیشتر
شکلگیری چهرة اسکندر در حافظة تاریخی ایرانیان (مروری بر دارابنامة طرسوسی)
دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1392، ، صفحه 79-91
چکیده
حافظة تاریخی یا حافظة جمعی (خاطرة جمعی) در بین آن بخش از مطالعات تاریخ فرهنگی که به اندیشه و روح مشترک مربوط میشود، از مطالعاتی است مغفولمانده. این نوع حافظه در متون تاریخی و ادبی جلوهای روشن ... بیشتر
روابط ایران و لهستان در عهد صفویه
دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 79-98
چکیده
متن حاضر بررسی و ترجمۀ سفرنامۀ صفر موراتوویچ 'تاجر و سیاح لهستانی ارمنیتبار' است که در سال 1602 میلادی به ایران سفر کرد. در این مقاله علاوه بر ترجمه، به مطالبی نیز در زمینۀ نسخهشناسی و نقد محتوای آن ... بیشتر
بنکداران و مغازهداران هلندی در ایران قاجاری
دوره 7، شماره 1 ، شهریور 1394، ، صفحه 79-131
چکیده
این مقاله به تجزیه و تحلیل تاریخچۀ دو کمپانی هلندی فعال در زمینۀ واردات و صادرات میپردازد؛ یکی از آنها هُتز و پسر (Hotz & Zoon) است که علاوه بر ارائۀ زندگینامۀ مدیرانش، به بسیاری ابتکارات اصیلشان اشاره ... بیشتر
افسانة پیگردهای دینی بزرگ در روزگار شاپور دوم
دوره 10، شماره 2 ، اسفند 1397، ، صفحه 79-96
چکیده
از دوران حکومت اشکانیان، مسیحیان زیادی وارد مرزهای ایران شدند؛ زیرا بعضی از امپراتوران رومی بر ضد مسیحیان دست به پیگردهای دینی بزرگی میزدند. مسیحیان در روزگار شاهان ساسانیِ نخستین، بهویژه روزگار ... بیشتر
نقش کتیبههای خواندهنشدۀ مسجد سنگی داراب در شناسایی کارکرد و تاریخ ساخت بنا
دوره 8، شماره 2 ، اسفند 1395، ، صفحه 81-94
چکیده
مسجد و آسیاب سنگی داراب، ازجمله بناهای بسیار بحثبرانگیز در تاریخ معماری ایران است. این بنا از اوایل سدۀ نوزدهم میلادی موردتوجه مستشرقین و مورخین ایرانی قرار گرفته و در باب تاریخ احداث و عملکرد آن سخن ... بیشتر
ساوه در گذر زمان (تحولات تاریخی شهر ساوه با اتکا به منابع مکتوب)
دوره 9، شماره 1 ، خرداد 1396، ، صفحه 81-102
چکیده
ساوه یکی از شهرهای مشهور منطقة جبال در دوران اسلامی است که بهدلیل قرارگیری در مسیر ارتباطی دارالخلافة بغداد به شمالشرق به عنوان منزلگاهی مهم ایفای نقش نموده است. موقعیّت ویژة این شهر در پیوندگاه ... بیشتر
بررسی مسیر تجاری شرق به غرب، بر اساس قصة مهر و ماه
دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1391، ، صفحه 83-94
چکیده
پس از رونق نگارش کتابهای جغرافیایی در سدههای نخستین اسلامی، شاهد یک دوره رکود شگفتانگیز در این زمینه، در عصر صفویان هستیم. هرچند این رکود، از یک قرن قبل از صفویه آغاز میشود و تا یک قرن بعد از آنان هم ادامه ... بیشتر
نقوش سکّههای الیمایی و ارتباط آن با دریانوردی
دوره 3، شماره 2 ، اسفند 1390، ، صفحه 85-100
چکیده
موقعیّت جغرافیایی سرزمین الیمایی، واقع در بخشهایی از خوزستان امروزی، باعث شده بود تا این ناحیه، نقش واسطه را میان آبراهههایی که به رأس خلیجفارس ختم میشدند با فلات ایران و همچنین میانرودان ایفا کند. ... بیشتر
حیات سیاسی مجدالاسلام کرمانی در بوتۀ نقد و نظر
دوره 4، شماره 2 ، اسفند 1391، ، صفحه 85-105
چکیده
مجدالاسلام کرمانی روحانی روشنفکر و روزنامهنگار برجستة عصر مشروطه بود که عمرش را در راه خدمت به وطن سپری کرد. وی با نوشتن مقالات متعدد در روزنامهها به خصوص جریدة ادب به مبارزه با حکومت استبدادی قاجاریه ... بیشتر
مکالمات خیالی: وجه انتقادی نو در گفتمان مطبوعاتیِ دورۀ مشروطه
دوره 7، شماره 2 ، آذر 1394، ، صفحه 85-104
چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی مکالمات خیالی مندرج در مطبوعات دورۀ مشروطه است. توجه ویژه به گفتمان مطبوعاتی این دوره به دلیل اوج کاربرد این وجه انتقادینو میباشد. تأکید بر مطبوعات نیز به دلیل نقش آنها به عنوان ... بیشتر
بررسی محدودیتهای شناخت تحوّلات ایران عصر سلجوقی
دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1388، ، صفحه 87-110
چکیده
شناخت رویدادها و تحوّلات تاریخی ایران عصر سلجوقی، در قیاس با دیگر ادوار تاریخی ایران دوره اسلامی، به جهت ویژگیهای خاص حاکم بر تاریخنگاری و منابع تاریخی این دوره، دچار برخی محدودیتها و کاستیهای ... بیشتر
جغرافیای تاریخی مکران در دوره صفوی بر اساس نقشههای تاریخی اروپاییان
دوره 13، شماره 2 ، شهریور 1400، ، صفحه 95-118
چکیده
یکی از پیامدهای گسترش مناسبات ایران و اروپا در دورۀ صفوی، ترسیم نقشههای ایرانِ نقشۀ صفوی توسط نقشهنگاران اروپایی بود. نقشهنگاران اروپایی در عصر اکتشافات جغرافیایی و مناسبات چندجانبه اروپاییان ... بیشتر
صنعت کشتی سازی در تمدن اسلامی (قرن اول هجری – حوزه دریای مدیترانه)
دوره 17، شماره 2 ، دی 1404، ، صفحه 95-122
چکیده
این پژوهش که به روش تاریخی و با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام گرفته، به بررسی تاریخ صنعت کشتیسازی در تمدن اسلامی در قرن اول هجری و در حوزه دریای مدیترانه میپردازد. در واقع سئوال اصلی پژوهش حاضر آن است ... بیشتر
بررسی مقایسه ای بازنمایی سیره رسول الله (ص) و تاریخ اسلام در کتاب های هاجریسم و چهره های محمد (ص)
دوره 15، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 105-125
چکیده
پاتریشیا کرون و جان تولن نمایندگانی از دو جریان رقیب افراطی و سنتی مطالعات اسلامی محسوب میشوند. مبانی افراطی گرایان شامل نفی وثاقت منابع تاریخ اسلام و تلاش برای بازنمایی و بازنویسی سیره رسولالله ... بیشتر
بازشناسی مفهوم «دستک» در کاربرد ایرانی، از دیدگاه سندشناسی
دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1403، ، صفحه 107-133
چکیده
«دستک»، واژهای فارسی با معانی پرشمار در حوزة جغرافیای تاریخی زبان فارسی، بهویژه ایران و هند است. این واژه، هر چند در میان اسناد فارسی هند، به عنوان گونهای از احکام دیوانی شناخته میشود، ... بیشتر
تحلیلی بر سیر تحول نمادین نقشمایه ماهی در تاریخ نقاشی ایرانی از دوره ایلخانی تا صفوی
دوره 17، شماره 1 ، شهریور 1404، ، صفحه 111-136
چکیده
نقشمایه ماهی به عنوان یک نقش از انواع نقوش آبزیان در کنار عنصر آب در نگارگری ایرانی، دارای معانی نمادین گوناگون و چندلایه است. این نقشمایه که در تاریخ هنر ایران به صورتهای متنوعی بازنمایی شده ... بیشتر
وحدتبخشی دو گذشته: باستانگرایی صوفیانة عصر پهلوی در کتاب اسرار تختجمشید (۱۳۳۴-۱۳۵۰ ه. ش)
دوره 18، شماره 1 ، اردیبهشت 1405، ، صفحه 113-137
چکیده
پارسه، مجموعه کاخهایی شهره به تختِ جمشید، در گفتمانهای ملیگرایی عصر پهلوی به نمادی از هویت «ملی» ایران بدل شد. در این گفتمانهای ملیگرایانه، ایرانِ پیش و پس از فتح و غلبة مسلمانان به صورت ... بیشتر
ادبِ ممتازنویسی و سیر تحوّل آن در اسناد دورۀ اسلامی ایران
دوره 3، شماره 1 ، شهریور 1390، ، صفحه 83-110
چکیده
نوشتن کلمات مقدس و مورد احترام در یک متن، در سفیدی صدر یا حاشی? سمت راست اسناد، سنّتی کهن در سندنویسی دور? اسلامی ایران است. زمان پیدایش، سیر تحول، نوع کلمات و نام این سنّت، موضوع اصلی مقال? حاضر است. ریشههای ... بیشتر
منازعۀ غزالی و ابنرشد در مواجهۀ دین و عقل از منظر تاریخی
دوره 11، شماره 2 ، اسفند 1398، ، صفحه 83-102
چکیده
کشمکش میان عقل و دین در تاریخ میانۀ ایران، جریانی دامنهدار و متأثر از انباشتههای علمی و فکری مسلمانان در قرون نخستین اسلامی است. عقل و دین صرفنظر از اشتراکاتشان، عمدتاً دو نیروی متخالف شناخته میشوند؛ ... بیشتر
نظام اقتصاد جهانی و صنعتیسازی جایگزین واردات در دورۀ رضاشاه: اهداف و پیامدها
دوره 6، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 85-104
چکیده
در دورۀ رضاشاه برنامۀ صنعتیسازی ایران عمدتاً در صنایع مصرفی کشاورزی متمرکز گردید. تاکنون برخی پژوهشها دربارۀ برنامههای اقتصادی این دوره با نگاهی محدود و بدون مبنای نظری انجام گرفته است. در این ... بیشتر
بازخوانی رابطه بینامتنی تاریخ محلی گیلان و حاکمیت در تاریخ اجتماعی – شیعیِ عصر صفویه
دوره 14، شماره 4 ، اسفند 1401، ، صفحه 85-107
چکیده
متون علاوه بر اینکه منابعی تاریخیاند شایسته توجه در مقام متونی هستند که گویای نوع رویکردهای مورخان به جامعه و حاکمیت است و براساس همین نوع نگاه به متون تاریخی است که مورخ میتواند بسترهایی برای فهم ... بیشتر
قدرتنمایی سیاسی مَدْرسیان در روزگار احیای وحدت حاکمیت آلعثمان
دوره 9، شماره 2 ، اسفند 1396، ، صفحه 91-110
چکیده
در دورة فترت پس از جنگ آنقره (804ق./1402م.)، جریان سیاسی- مذهبی وابسته به مدارس به مانند دولت عثمانی دچار اضطراب و پریشانی شد. با توجه به اینکه عملاً حاکمیت تثبیتشده و قدرتمندی برای پشتیبانی از آنها در ... بیشتر
بررسی روند تغییر ایدئولوژی سیاسی جنبش جنگل و پیامدهای آن
دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1392، ، صفحه 93-112
چکیده
یکی از مسائل مهم پیرامون آسیبشناسی جنبش جنگل، آسیبشناسی ایدئولوژیک سیاسی آن است. زیرا از این دیدگاه جنبش چندان مورد مطالعه قرار نگرفته است. در این راستا، این پرسش مطرح است که ایدئولوژی سیاسی ... بیشتر
واکاوی تشکیلات قضایی حکومت قراختاییان کرمان
دوره 11، شماره 1 ، شهریور 1398، ، صفحه 93-111