دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهش‌های علوم تاریخی 2251-9254 18 1 2026 04 21 The Social Status of Women Musicians in Parthian Period نقش و جایگاه زنان در عرصه هنر موسیقی دوره اشکانی 1 1 103659 10.22059/jhss.2025.399734.473836 FA مژگان خان مرادی گروه باستان شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2025 08 13 The Historical sources rarely mention music and instruments during the Parthian period. yet, there is no precise information about female musicians and their position. But, archaeological evidence shows women as musical instrument players. Depictions of female musicians in archaeological evidence are sources for studying the position of women in music. The purpose of this research is to understand the position of women in the music and society of the Parthian period and their instruments. Another goal of this research is to identify the instruments used by women during this period. The most important questions of this research are: What musical instruments did women use during the Parthian period? What was their status and role in Parthian society? This research has a descriptive-analytical approach. its data gathered from various library resources, r through library studies. The results of this research say that women played an active role in musical activities. women played music alone or with men. Women were more active during the Parthian period than in previous periods. They in playing stringed instruments (harp, string, and lute), percussion instruments (tambourine, cymbal and Castant), and wind instruments (flute and double flute). It also seems that female musicians are only shown playing certain instruments, which could indicate that women are more skilled in those instruments than male. According to available sources, women played instruments as musicians, singers, and dancers in religious ceremonies, feasts, and celebrations after victories. در منابع تاریخی به اختصار به موسیقی و برخی از سازهای مورد استفاده در دوره اشکانی استفاده شده است اما از نوازندگان زن و جایگاه آنان در موسیقی این دوره اطلاع دقیقی در دست نیست. با این حال شواهد باستان‌شناختی زنان را در قالب نوازندگان سازهای موسیقی نشان می‌دهد. نمایش زنان موسیقی‌دان در قالب پیکرک، مجسمه، نقاشی دیواری، نقوش روی اشیاء و نقش برجسته منابع ارزشمندی برای بررسی و مطالعه تاثیر و جایگاه زنان در عرصه هنر موسیقی دوره اشکانی و موقعیت اجتماعی زنان در دوره مورد بحث است. هدف از پژوهش پیش‌رو بررسی متون تاریخی و شواهد باستان‌شناختی به منظور شناخت نقش و جایگاه زنان در عرصه موسیقی و جامعه دوره اشکانی و شناسایی سازهای مورد استفاده توسط آنها است. در همین راستا، مهمترین پرسش‌های این پژوهش عبارتند از: زنان در دوره اشکانی از چه آلات موسیقی استفاده کرده‌اند؟ زنان در چه مراسم-هایی به نوازندگی می‌پرداختند؟ جایگاه و نقش آنها در اجتماع اشکانی چگونه بوده است؟ این پژوهش دارای رویکرد توصیفی- تحلیلی است و داده‌های آن از طریق مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری شده‌ است. در دوره اشکانی زنان نقش فعالی در فعالیت‌های موسیقیایی ‌داشته‌اند و به تنهایی یا در کنار نوازندگان مرد فعالیت کرده‌اند. یافته-های باستان‌شناختی بیانگر فعالیت گسترده زنان نسبت به دوران پیشین است. زنان در نواختن سازهای زهی (چنگ، تار و عود)، سازهای کوبه‌ای (دف، دایره، طبل، سنج و قاشقک) و سازهای بادی (فلوت و دونی) دارای مهارت بوده‌اند. زنان به عنوان نوازنده، خواننده و رقاص در مراسم مذهبی، بزم و جشن پس از پیروزی فعالیت داشتند.