دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهش‌های علوم تاریخی 2251-9254 مقالات آماده انتشار 2026 04 21 Examining the Process of Changing the Marriage Age in Reza Shah&#039;s Iran فرایند تغییر سن ازدواج در ایران عصر رضاشاه 106618 10.22059/jhss.2026.402327.473849 FA زینب شعبانی لیاولی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته تاریخ، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین ایران یعقوب خزائی دانشیار گروه تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین ایران Journal Article 2025 09 13 Abstract<br /> <br /> Age is one of the key social indicators in marriage, reflecting the cultural, economic, and familial conditions of society. The present study aims to examine the historical trajectory of changes in the age of marriage. The author first describes the state of marriage during the Qajar period in order to clarify the historical background of the law, then analyzes the process of transformation in the Marriage Law, and finally investigates its impact on society and individual attitudes. The central research question is: What effect did the Marriage Law have on the age of marriage, and how were these changes reflected in society?<br /> <br /> The hypothesis of this study is that, despite the enactment of the law, traditional patterns of early marriage persisted in many families. Data collection has been carried out through both library research and interviews. The findings indicate that factors such as cultural pressure regarding “leftover girls,” religious interpretations, and economic structures contributed to the persistence of these patterns. However, signs of change are also evident, including an increase in the age of marriage, the growing agency of women in choosing a spouse, and their greater participation in education and employment. These changes, nevertheless, have not been uniform or complete across different generations and regions. چکیده<br /> <br /> سن یکی از شاخص‌های مهم اجتماعی در ازدواج است که بازتابی از شرایط فرهنگی اقتصادی و خانوادگی جامعه به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی روند تغییر سن ازدواج  صورت گرفته است. نویسنده در ابتدا به توصیف وضعیت ازدواج در دوره ی قاجار میپردازد تا زمینه های تاریخی این قانون روشن شود سپس به فرایند تحول قانون ازدواج میپردازد و در آخر تاثیر این قانون بر جامعه و نگرش افراد را مورد بررسی قرار می‌دهد سؤال اصلی این است که  قانون ازدواج  چه تأثیری بر سن ازدواج داشته و این تغییرات چگونه در جامعه بازتاب یافته است؟ فرضیه‌ی پژوهش آن است که با وجود تصویب قانون الگوهای سنتی ازدواج زودهنگام در بسیاری از خانواده ها استمرار یافته اند. روش گردآوری داده در تحقیق حاضر کتابخانه ای و مصاحبه بوده است. انتخاب روش مصاحبه ابزاری در کنار دیگر منابع بوده است تا روند تغییرات بهتر درک شود پس از ۱۹ مصاحبه در شهر قزوین، روستای رودک در استان قزوین، روستای لیاول و طالکوه در استان گیلان و یک مصاحبه هم از شهرستان لار استان فارس انتخاب شده است.  یافته‌ها نشان میدهند که عواملی چون فشار فرهنگی درباره ی دختر مانده تفسیرهای مذهبی و ساختار اقتصادی در تداوم این الگوها نقش داشته است. با این حال نشانه هایی از تغییراتی همچون افزایش سن ازدواج رشد عاملیت زنان در انتخاب همسر و حضور بیشتر در آموزش و اشتغال دیده میشود گرچه این تغییرات در نسل‌ها و مناطق مختلف کامل و یکنواخت نبوده است.