دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهش‌های علوم تاریخی 2251-9254 6 1 2014 08 23 Evolution of the Thoughts in Nematallahiyyeh Sect Versus the Juridical and Monarchy Streams in Reign of Fath Ali Shah Qajar تحول اندیشه‌ای طریقت نعمت‌اللهیه در رویارویی با دو جریان شریعت و سلطنت در عصر فتحعلی شاه قاجار 143 162 52748 10.22059/jhss.2015.52748 FA محمدمهدی مرادی خلج استادیار گروه تاریخ دانشگاه شیراز هادی پیروزان دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه شیراز Journal Article 2013 12 06 Nematallaheyyeh doctrine in Qajar period created some actions and reactions between the two powerful streams of jurdical and monarchy. Study of the ups and downs of the triple process is one of the significant issues in the social history of the Qajar era. In the present study, three streams mentioned interactions with each other, with regard to the doctrine Nematallahyeh what caused of  stagnate and despite this condition, how could survive? The investigator tries to survey it. The findings indicate that three factor have had the largest role in the downturn. Negligence of the Sufi elder relation with judiciary doctrine, Presence of sect of Shiite scholars opposed to Sufism at the apex of the religious affairs and the shah accompanied by opposed clerics versus Nematallahyyeh Sufism, On the other hand, the leadership of Shiite clerics at the top of the mentioned sect was the reason for their continued existence. حضور و فعالیت طریقت نعمت‌اللهیه در ایرانِ عصر قاجار، سبب ایجاد کنش و واکنش‌هایی بین این طریقت با دو جریان قدرتمندِ شریعت و سلطنت گردید. بررسی فراز و فرود‌های روابط این ‌سه جریان با یکدیگر، یکی از مباحث قابل ­اعتنا در تاریخ اجتماعی ایران عصر قاجار است. در پژوهش حاضر، تعاملات سه جریان یاد شده با یکدیگر، با عنایت به این که چه عواملی باعث شد طریقت نعمت‌اللهیه در دورۀ مورد بحث، دچار رکود و حاشیه‌نشینی شود و با وجود چنین شرایطی، چگونه توانست به حیات خود ادامه دهد، بررسی شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که سه عامل بیشترین سهم را در این رکود داشته‌اند؛ سهل­‌انگاری مشایخ طریقت در امر شریعت، حضور عالمان شیعۀ مخالف طریقت در رأس امور دینی کشور و همراهی همه‌‌جانبۀ فتحعلی­شاه با علما در مخالفت با نعمت‌اللهیه. از سوی دیگر، قرار گرفتن عالمان شیعه در رأس هرم طریقت هم دلیلی بر ادامۀ حیات ایشان بوده ‌است. https://jhss.ut.ac.ir/article_52748_1e661a66a610076b9d3f59901edd3a86.pdf