دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 6 2 2015 02 20 Fictionalization of History in Nabil Zarandi`s Précis History داستانی کردن تاریخ در کتاب تلخیص تاریخ نبیل زرندی 39 58 56606 10.22059/jhss.2015.56606 FA رسول جعفریان دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران سید رضا لواسانی دانشجوی کارشناسی ارشد کلام و عقاید، دانشکده علوم حدیث، تهران Journal Article 2014 05 07 History - narrative interaction is one of the most important issues have being discussed in critical philosophy of history. A historian normally compiles the historical events, as the essential parts of history recording, and imports them besides some connectors through a narrative structure.  The existing relation between such a narrative and the reality is of considerable concerns which are explored based on different epistemological approaches. Regardless of inevitable influence of historian’s values on his historiography, it seems possible to evaluate such works with the amounts of fictional elements in the narrative as a measure. To achieve this aim, one should compare various descriptions of a specific historical event, to recognize its historical information out of its fictional layers. This article deliberates the “Nabil Zarandi`s précis History” from this standpoint. As a case study, it concentrates on its narrative style of the first meeting of Mulla Hossein’s Bushrui and Mirza Ali Mohammad Shirazi (Known as Bāb) in  23 May 1844 (the 5th  day of Jumada al-Oola 1260 A.H), which is recognized as one of the milestones in the history of Babi/Bahai movements. Comparing this narration with other historical evidences makes it clear that “Nabil Zarandi`s précis History” was organized in five issues of “the reason of Bashrui’s presene in Shiraz”, “his previous acquaintance with Bāb”, “his initial encountering with Bāb’s claims”, “the time they discussed each other”, and finally, “the reason of Mulla Hossein’s trust in Bāb” and contains some differences which can be considered as a good example of historical narration. رابطة تاریخ و روایت از جمله مباحث فلسفة انتقادی تاریخ است. در تاریخ‌های روائی رخدادها به‌عنوان عناصر اصلی با استفاده از رابط‌هایی ترکیب می‌شوند. نسبت بین این ترکیب با واقعیت از دغدغه‌های مهمی است که بسته به مبانی متفاوت معرفت‌شناسانه‌ بدان نگریسته‌ شده است. به نظر می‌آید در ارزیابی چنین منابعی، فارغ از تاثیر گریزناپذیر ارزش‌های مورخ می‌توان از سنجۀ میزان ورود اجزاء داستانی بهره گرفت. به این منظور لازم است نقل‌های منابع مختلف با یکدیگر مقایسه شوند تا لایه‌های داستانی بازشناسی شوند. از این منظر، مقالة حاضر گزارش «تلخیص ‌تاریخ ‌نبیل ‌زرندی» از ماجراهای شب پنجم جمادی­الاولی 1260­هـ..ق. را بررسی می‌کند و با مقایسۀ آن با سایر منابع بابی و بهائی نشان می‌دهد؛ گزارش مزبور در پنج محور مرتبط با ملاحسین بشروئی (شامل: «علت حضور در شیراز»، «آشنایی با باب»، «واکنش به دعاوی باب»، «مباحثه با او» و «دلیل ایمان آوردن به وی») دست‌خوش داستانی کردن شده است. https://jhss.ut.ac.ir/article_56606_6f8173d65b1cae312a91689379d9c173.pdf