دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 1 2017 02 19 The Approach of Nematollahiya Doctrine to Political - Religious Structures During the Reign of Mohammad Shah Qajar رویکرد طریقت نعمت‌اللهیه به ساختارهای سیاسی‌ـ‌ مذهبی دورۀ محمدشاه قاجار 95 114 60651 10.22059/jhss.2017.60651 FA محمد مهدی مرادی خلج دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شیراز هادی پیروزان دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه شیراز Journal Article 2015 08 15 The enthronement of Mohammad Shah Qajar promised Nematollahi Sufis the end of difficulties they experienced during the reign of Fath'ali Shah and their problems in Iran. Kowsaralishahis and Mastalishahis, as two branches of this doctrine, each tried to benefit a better position in those situations. The quality of theoretical and practical operation of these two branches of Nematollahi doctrine to reach a suitable socio-political position and the way they selected to remove the theoretical and practical barriers is the main issue of present research. The results, obtaind on the basis of historical and doctrinal sources, show that Kowsaralishahis didn't try to change the religious and political structures despite the existing conditions. But Mastalishahis had accomplished some inconclusive theoretical and practical actions to reach this important aim.   پس از دوران رنج و محنت صوفیان نعمت‌اللهی در دوران فتحعلی‌شاه قاجار، به تخت نشستن محمد‌شاه قاجار نویدبخش پایان سختی‌ها و مشکلات این طریقت در ایران بود. دو شعبۀ کوثرعلیشاهی و مست‌علیشاهی سعی کردند از بستر ایجاد شده در این دوره هرکدام به<strong><em>­</em></strong>گونه‌ای متفاوت برای دستیابی به موقعیت و جایگاهی بهتر بهره ببرند.از‌این‌رو مسئلۀ اصلی تحقیق حاضر نیز چگونگی عملکرد نظری و عملی این دو شعبۀ طریقت نعمت‌اللهیه به<strong><em>­</em></strong>منظور دستیابی به جایگاه سیاسی‌ـ‌اجتماعی مناسب و تقابل با موانع نظری و عملی موجود در این دوره است. نتایج تحقیق که بر اساس منابع تاریخی و طریقتی بهدست آمده است، بیانگر آن است که شعبۀ کوثرعلیشاهی علی‌رغم شرایط موجود تلاشی در جهت تغییر ساختارهای دینی و سیاسی انجام نداد. اما شعبۀ مست‌علیشاهی در برآورده<strong><em>­</em></strong>کردن این مهم دست به اقدامات نظری و عملی زد؛ هرچند که به نتیجه­ای نرسید. https://jhss.ut.ac.ir/article_60651_53f62c2183c6e0be4edbd0d8ffb75738.pdf