دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 A Re-identifying Suggestion for Zabshali in Elamite Period Based on Archaeological Data and Mesopotamian Inscriptions پیشنهادی بر جای‌نام‌شناسی محدودۀ زَبشَلی در دورۀ ایلام بر اساس داده‌های باستان‌شناختی و کتیبه‌های میان‌رودانی 1 20 62792 10.22059/jhss.2017.221565.472766 FA محمد اسماعیل اسمعیلی جلودار هیئت علمی گروه باستان شناسی تهران اعراب اعراب دانشجوی کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2016 11 29 Many comments have been already made about the location of Elamite cities, but areas such as Zabshaly have been less paid attention. The metal mines are among the features of the region pointed in Mesopotamian inscriptions. The study of the pattern of metal mines dispersion in Iran indicates that there are no metal mines in Elamite centers in Fars and Khuzestan, however there are metal mines in northern regions of these centers, what makes the study of Elamite centers periphery essential. The geographical area of Isfahan province is one of these areas. Archaeological data, what have been newly found from Shahr e Sabā (Rigsaray of Varzane) and 'Asgarān in Isfahan Province and Ardal in Chaharmahal and Bakhtiari Province, show the existence of Elamite areas. It has been tried, in present paper, to suggest a geographical location for Zabshali by analyzing and integrating archaeological data and studying Mesopotamian inscription. تاکنون درخصوص مکان­یابی بسیاری<br />از مناطق ایلامی نظراتی مطرح شده، اما به مناطقی همچون زَبشَلی کمتر توجه شده است.<br />از ویژگی­های این منطقه در کتیبه­های بین­النهرینی، وجود معادن فلزی در آن است. مطالعۀ<br />پراکندگی معادن فلزی در ایران نشان می­دهد که در مراکز ایلامی در فارس و خوزستان،_{<br />}هیچ­گونهمعدنفلزیوجودندارد.اما_{<br />}مناطقشمالیاین مراکز از نقاطی هستند که دارای معادن<br />فلزی هستند، بنابراین، مطالعۀ نواحی پیرامونی مراکز ایلامی ضروری است. یکی از این مناطق،<br />محدودۀ جغرافیایی استان اصفهان است؛ نویافته­های باستان­شناختی جدید انجام­شده در شهرسبا<br />(ریگ­سرای ورزنه)،عسگراندراستاناصفهان<br />و نیز شهرستان اردل در استان چهارمحال­وبختیاری، وجود محوطه­های ایلامیرا_{<br />}نشانداد.دراینمقاله،با_{<br />}تحلیلوتلفیقداده­هایباستان­شناسی_{<br />}و مطالعۀ  کتیبه­های میانرودانی، به مکان­گزینی<br />محدودۀ جغرافیایی زَبشَلی پرداخته شده و محدودۀ حغرافیایی آن پیشنهاد شده است https://jhss.ut.ac.ir/article_62792_7787a723c75ca86744a403befda40016.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 The Role of Qajar Administration in Iranian Carpet Industry and Business نقش دستگاه‌های دولتیِ عصر قاجاریه در صنعت و تجارت فرش ایران 21 41 62793 10.22059/jhss.2017.140340.472650 FA رسول پروان مربی گروه فرش مرکز آموزش عالی فرش راور، دانشگاه شهید باهنر کرمان منصوره اتحادیه دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران Journal Article 2015 10 08 Carpet became one of the Iranian important export commodities after a significant boom in Iran's international carpet business in the middle of the Qajar period. The question arises here is how the Qajar administration played role in managing this industry and business. This study is to evaluate the government's measures in the field of carpet in the Qajar era. This paper matters a lot, considering the significant role of the government in the economy of Iran, as an experience for the governmental management of carpet industry. The study shows that Qajar administration carried out several programs such as: opposing with ink colors usage in the carpet weaving, supporting foreign companies, introducing Iranian carpet to the world and helping the international carpet business development. The executive agents of the state policy were: Department of State, Ministry of Commerce, Department of Finance, Customs office and Consulates. The data collection has been library-based and documentary and it has been analyzed through historical method. با رونق معتنابهِ تجارت بین‌المللی فرش ایران در اواسط دورۀ قاجاریه، فرش به کالای صادراتی مهمی در ایران تبدیل شد. این سؤال مطرح است که در این دوره نقش دستگاه‌های اجرایی عصر قاجاریه در اداره کردن این صنعت و تجارت چگونه بوده است؟ هدف از این پژوهش، بررسی اقدامات دولت در زمینۀ صنعت فرش در عصر قاجاریه است. با توجه به نقش بارز دولت در اقتصاد ایران، این مقاله به‌عنوان تجربه‌ای برای مدیریت دولتی صنعت فرش حائز اهمیت زیادی است. این پژوهش نشان می‌دهد دستگاه‌های دولتی عصر قاجاریه، به فراخور درخواست‌های فعالین این عرصه، برنامه‌هایی ازجمله مبارزه با رنگ‌ جوهری، حمایت از شرکت‌های خارجی، معرفی بین‌المللی فرش ایران و کمک به توسعۀ تجارت بین‌المللی آن را اجرا کردند. عاملین اجرای سیاست‌های دولتی وزارتخانه‌های خارجه، تجارت، مالیه و همچنین گمرک و کنسولگری‌ها بودند. گردآوری اطلاعات مقاله به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی است و داده‌ها با روش تحقیق تاریخی مورد تحلیل و بررسی قرارگرفته است. https://jhss.ut.ac.ir/article_62793_33c1ca437d0b3f10179f96f15bcc50cb.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 Tabari Nowruz and the Local Calendar of Southern Littoral Regions of Caspian Sea نوروز طبری و تقویم کرانه‌های جنوبی دریای مازندران 43 60 62794 10.22059/jhss.2017.224506.472782 FA پدرام جم استادیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0003-0039-9499 Journal Article 2017 01 22 Tabari Nowruz’ (Tabari New Year’s Day) is concurrent with Ābrīzān festival, according to what has been mentioned in some lithographical editions of šarḥ-e bīst bāb (Commentary on Twenty Chapters) of Mollā Moẓaffar Gonābādī, in the description of the festival. Such a matter can also be seen in a Zoroastrian manuscript copied in 1718 A.D. (1130 Hijri.). While Abrīzān festival used to be held on the summer solstice up to the first half of 17th century, the notion of a ‘Tabari New Year’s Day’, fixed in early summertime, has led to the assumption of existence of local calendars with fixed years and intercalary days in southern littoral regions of Caspian Sea. This article evaluates the textual authenticity of ‘Tabari Nowruz’ in šarḥ-e bīst bāb and studies the calendrical place of New Year’s Day and epagomenae in the local southern littoral regions of Caspian Sea. It also assesses the modern developments in interpreting this local calendar. <br /><strong> </strong> برخی از چاپ‌های سنگی <em>شرح بیست باب</em> ملا مظفر گنابادی در شرح جشن آبریزان، افزوده‌اند که نوروز طبری نیز همین روز است. همین مطلب را در دست‌نویسی زرتشتی به تاریخ کتابت 1130 ﻫ.ق می‌توان دید. در‌حالی‌که آبریزان تا نیمة نخست سدة یازدهم هجری در زمان ورود خورشید به برج سرطان برگزار می‌شد، تصور وجود یک نوروز هم‌زمان با آبریزان، به‌نام نوروز طبری، به‌فرض وجود تقویمی/ تقویم‌هایی با سال ثابت (کبیسه‌دار) در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران انجامیده است. این مقاله، به ارزیابی اصالت متنی نوروز طبری در<em> شرح بیست باب</em> می‌پردازد و تقویم و موقعیت تقویمی نوروز و پنجه (خمسة مسترقه) را در تقویم رایج در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران مطالعه می‌کند. به علاوه، تحولات معاصر در تفسیر این تقویم محلی را مورد بررسی قرار می‌دهد.<br /><strong> </strong> https://jhss.ut.ac.ir/article_62794_ab7fce4c953f8109c17784c809bbc24b.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 Paneism the Middle East A Look at Pan-Iranism, Pan-Arabism, Pan-Islamicism in the 1960s پان‌ایسم در خاورمیانه؛ نگاهی به پان‌ایرانیسم – پان‌عربیسم -پان‌اسلامیسم مطرح‌شده در دهۀ 1960م./1340ش 61 80 62795 10.22059/jhss.2017.204972.472685 FA مریم شیپری استادیار گروه دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2016 04 18 MiddleEasthasexperienced several ethnic, national, and religious convergences and divergences along the 20th century, especially after the World War II. Paneism was one of the mentioned convergences. Pan-Arabism took a fresh start with Gamal Abel Nasser's leadership in this period. Iranian nationalism was also mutually highlighted in various forms. Emphasizing the Islamic unity, Pan Islamicism was another trend of convergence of those years.Whatcausepan-Arabismandpan-Iranismbeing confronted in this period of time was the use of indecent words for some parts of Iran. The main question, according what was mentioned above, is: How did Iranian national and civil institutions confront with Nasser's proposed pan-Arabism? It is assumed that the Iranian government, which sought to reduce tentions in the region, invited the Middle East people to converge with the religion of Islam through bringing pan-Islamism up again, in spite of the opposition of all Iranian political and civil institutions. ­Using a descriptive – analytic method, this study has been accomplished based on available documents. خاورمیانه در قرن بیستم به­ویژه پس از جنگ جهانی دوم، تجربه چندین هم­گرایی و واگرایی قومی،ملیتیودینیرا داشته است. یکی از این هم­گرایی­ها، حرکت «پان­ایسم» بود. پان­عربیسم، در این دوره با رهبری جمال­عبدالناصر، جان تازه­ایی گرفت. در مقابل، ناسیونالیسم ایرانی نیز در اشکال مختلف پررنگ­تر شد. پان­اسلامیسم نیز یکی دیگر از جریانات هم­گرایی­ آن سال‌ها بود که بر وحدت اسلامی تأکید می‌کرد. آنچه پان­عربیسم و پان­ایرانیسم را در این برهۀ زمانی مقابل هم قرار می­داد، به­کار­بردن واژه­های‌ نامانوس برای برخی از نقاط ایران بود. با توجه به آنچه گفته شد، پرسش اصلی آن است که شیوۀ برخود نهادهای ملی و مدنی ایران با پان­عربیسم مطرح شده از سوی ناصر چگونه بود؟ فرض بر آن است که باوجود مخالفت تمام نهادهای سیاسی و مدنی، حکومت ایران که به­دنبال تنش­زدایی در منطقه بود با طرح دوبارۀ پان­اسلامیسم، مردم خاورمیانه را به هم­گرایی با واسطۀ دین اسلام دعوت نمود. این بررسی براساس اسناد و مدارک موجود در این باره تنظیم و با روش توصیف و تحلیل ارائه شده است. https://jhss.ut.ac.ir/article_62795_a010d147e705408a8c423fed479899f4.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 The Role of Unread Inscriptions of Darab's Stone Mosque in Identifying the Function and the Date of Building Construction نقش کتیبه‌های خوانده‌نشدۀ مسجد سنگی داراب در شناسایی کارکرد و تاریخ ساخت بنا 81 94 62796 10.22059/jhss.2017.229538.472805 FA عمادالدین شیخ الحکمائی پژوهشگر مؤسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران میرزا محمد حسنی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود Journal Article 2017 01 12 The stone Mosque/Mill of Darab is one of the most controversial monuments in the history of Iranian architecture. Attracting the attention of orientalists and many Iranian historians, from the beginning of 19th century, it made them to speak and present various opinions about its function and the date of its construction. Some have considered it as a Mithraic temple, a Zoroastrian fire temple, a Christian church, a Buddhist temple, an Islamic mosque, and even a monastery or caravanserai. The main cause of this turmoil and the variety of presented views, from the writers' point of view, is the lack of attention and disability in reading the inscriptions on the entrance, the altar, and the stone mill inscriptions that leads to the failure of many studies related to the construction.  In addition to reading the full text of the inscriptions, in present study, the antiquity of the building, the date of its construction, the type of its use, and the name the founder of the masonry of the Darab's  stone mosque and his consanguinity  have been clarified  according to contemporary historical texts. <br /><strong><em>Keywords</em></strong> مسجد و آسیاب سنگی داراب، ازجمله بناهای بسیار بحث­برانگیز در تاریخ معماری ایران است. این بنا از اوایل سدۀ نوزدهم میلادی موردتوجه مستشرقین و مورخین ایرانی قرار گرفته و در باب تاریخ احداث و عملکرد آن سخن گفته و نظرات گوناگون و متنوعی مطرح کرده­اند. برخی آن را یک نیایشگاه مهری، آتشکدۀ زرتشتی، کلیسای مسیحی، معبد بودایی، مسجدی اسلامی، و حتی خانقاه و کاروانسرا دانسته‌اند. از نظر نگارندگان، علت اصلی این آشفتگی و تنوع نظرات ارائه­شده، کم­توجهی و ناتوانی در قرائت  کتیبه­های موجود در سردر ورودی، کتیبۀ محراب، و کتیبه­های آسیاب سنگی است که باعث به خطا رفتن بسیاری از مطالعات مربوط به این بنا شده است. در این مقاله، علاوه بر قرائت متن کامل کتیبه­ها، به استناد متون تاریخی هم­دوره قدمت بنا، تاریخ احداث، نوع کاربری و نام و نسبت سازندة بنای مسجد سنگی داراب روشن شده است. https://jhss.ut.ac.ir/article_62796_efae0fc7adf9d93c4410b6f1143bdcde.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 The Reasons for the Split and Collapse of Hezbollah (1967-1972) علل و اسباب بروز انشعاب و فروپاشی گروه حزب‌الله (1346-1351 هـ.ش) 95 114 62797 10.22059/jhss.2017.219144.472758 FA حمید کرمی پور استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران علیرضا محسنی ابوالخیری دانشجوی دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکدۀ امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی Journal Article 2016 10 31 The importance of recognizing and criticizing<br />the opposing groups and parties with the Pahlavi regime is undeniable in the<br />studies of the history of Islamic revolution in Iran, a factor that has not<br />been mentioned in the history of current research, or an error has occurred in<br />its analysis. Through a descriptive – analytic method, the present paper has<br />concluded, as an answer to the question why and how the Hezbollah group split<br />and collapsed, that serious dilemma inside the group that had reduced the loyalty<br />and commitment of many members.  On the<br />other hand the social, strategic and tactical attractiveness of the MKO<br />(Mojahedin Khalq Organization) for the majority of the members of Hezbollah<br />group changed the integration proposal of organization to a point of blasting<br />the Hezbollah intergroup disputes which resulted in its split and then collapse اهمیت شناخت و واکاوی جریان‌ها و گروه‌های معارضِ با حکومت پهلوی در مطالعات تاریخ انقلاب ایران غیر قابل انکار است. پژوهش حاضر درصدد است به شناسایی گروهی اسلام‌گرا با مشی مبارزۀ مسلحانه به­نام «گروه حزب‌الله» با تمرکز بر فرآیند «انشعاب» این گروه، به­عنوان مهم‌ترین عامل مؤثر در فروپاشی آن بپردازد، عاملی که پیشینۀ پژوهش موجود، آن را مسکوت گذاشته‌ و یا در تحلیل آن به خطا رفته‌ است. پژوهش حاضر با روشی توصیفی – تحلیلی در پاسخ بدین پرسش که «گروه حزب‌الله چرا و چگونه دچار انشعاب شد و فروپاشید؟» به این نتیجه رسید که معضلات جدی درون­گروهی حزب‌الله (که وفاداری و تعهد اکثریت اعضا به گروه را کاهش داده بود) و جذابیت اجتماعی، استراتژیکی و تاکتیکی سازمان مجاهدین خلق برای اکثریت اعضای گروه، پیشنهاد سازمان به حزب‌الله مبنی بر ادغام را، به نقطۀ انفجار اختلافات درون­گروهی تبدیل نمود که نتیجۀ آن بروز انشعاب و سپس فروپاشی حزب‌الله بود. https://jhss.ut.ac.ir/article_62797_56393774031140fdc906fd04ab8a12e9.pdf

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پژوهشهای علوم تاریخی 2251-9254 8 2 2017 02 19 The Historical Background of Nike the goddess/ the Winged Angel: Continuity of a Motif from Parthian to Qajar Era پیشینة تاریخی ایزدبانو نیکه/ فرشتة بالدار: تداوم یک بن‌مایه از اشکانیان تا قاجار 115 134 62798 10.22059/jhss.2017.211811.472722 FA سیروس نصرالله زاده دانشیار پژوهشکدة زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی یاسمن نباتی مظلومی دانش‌آموختة کارشناسی ارشد ایران‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2016 11 14 In order to understand the concept of the winged angel, this article examines the historical course of these roles and studies their conceptual and figurative evolution and transformation through a period from ancient Iran (Persia) up to the Qajar era. After examining Nike Goddess in Greece and Victoria Goddess in Rome, the Goddess of Winged Angel during the Parthian and Sasanian periods has been scrutinized in present paper. It has been determined that these elements have been eliminated with the arrival of Islam, however they reappeared when miniature restarted in Iran. More detailed studies about Qajar period show that although the Qajar winged angelic designs are derived from these ancient motifs and they are visually and schematically similar to the ancient patterns, they are different in terms of function and perception of original concept. این مقاله برای درک مفهوم نقش‌مایة فرشتة بالدار، به بررسی سیر تاریخی این نقش‌‌ها پرداخته و تکامل و دگرگونی معنایی و تصویری آنها را در سیر زمانی ایران باستان تا قاجاریه مورد بررسی قرار داده است. در این مقاله، بعد از بررسی نمونه‌های تصویری ایزدبانو نیکه در یونان و ایزدبانو ویکتوریا در روم، پیوستگی و حضور ایزدبانو نیکه/فرشتة بالدار در دوران اشکانی و ساسانی نشان داده شده است. این تحقیق مشخص کرده که با ورود اسلام این نقش‌مایه‌ها از نظر حذف شده‌اند، اما با آغاز نگارگری در ایران، استفادة دوباره از آنها رایج می‌شود. بررسی‌های دقیق‌تر در دورة قاجار نشان داده که گرچه نقوش فرشتة بالدار قاجاری برگرفته از همین نقش‌مایه‌های باستانی است و از نظر ظاهری و طرح کلی به الگوهای تصویری باستانی آن شبیه‌اند، در کاربرد و آگاهی از مفهوم اصلی آن، تفاوت‌هایی دارند.<br /><strong> </strong> https://jhss.ut.ac.ir/article_62798_0db4032dbbb4d45fcfe0f0a208995810.pdf