یادبود دکتر احسان اشراقی

نویسنده

استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران

چکیده

برای فهم بهتر اهمیت دیدگاه­های علمی استاد دکتر احسان اشراقی ضرورت دارد به وضع تاریخ و تاریخ­نگاری در دورۀ معاصر ایران توجه شود. در یک دسته‌بندی بزرگ، تاریخ­نگاری ایرانی را می­توان در دو بخش از آغاز دورۀ اسلامی تا مشروطیت و از دورۀ مشروطه به بعد بررسی کرد. در هریک از این دوره­ها فعالیت مورخان ایرانی ویژگی­هایی داشته که در عین تداوم سنت، تغییراتی نیز یافته است. این تغییرات در آستانة مشروطیت و پس از آن، همه‌جانبه­تر و پرشتاب­تر بوده است. تغییراتی که در دورة دوم ایجاد شد، دستاورد مهم دورۀ تجدد جامعۀ ایرانی بود و لذا به‌نظرمی­آید بررسی کوشش­های مورخانه و آثار و پژوهش­های دکتر اشراقی برای درک تأثیر تغییرات ناشی از تجدد ضروری است؛ به سخن دیگر، آن دسته از تغییراتی که تاریخ را از دانشی مبتنی بر قواعد و اسلوب قدیم پیش از تجدد، به آستانۀ یک رشتۀ تخصصی و مبتنی بر معیارهای علوم نوین تبدیل کرد.