Document Type : Research Paper

Authors

1 Archeology PhD student, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

2 PhD in archeology, University of Tehran, Tehran, Iran.

3 Master of Archaeology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran

10.22059/jhss.2023.350759.473605

Abstract

Al-Jalair or Ilkani were one of the great Mongol clans who were able to dominate parts of Iran, Azerbaijan and Iraq during the 8th and 9th centuries of AH. Al Jalayr has been less studied compared to the wide political influence he gained after the death of Abu Saeed Ilkhani. The purpose of this research is to investigate the area of expansion and influence of al-Jalair, in this regard, the information extracted from coins, especially mints and their minting date, was compared with the information and events mentioned in the texts. In some examples, there are contradictions between the name and date of the mint with the historical events recorded in that period, in fact, this research aims to answer these contradictions by using the science of numismatics and history. The primary core of this research is the Jalayri coins kept in the collection of Sheikh Safi al-Din Ardabili and the Archaeological Museum of Ardabil province, and in order to complete the information, other reliable numismatic sources were also used. . The results show that the Jalairians were able to mint coins in Tabriz first and then spread to Iraq and other parts of Azerbaijan and Eastern Anatolia. Al-Jalair's dominance over these regions was not consecutive due to his numerous assistances with Al-Shuja'a and Al-Timur. During most of their rule, Al-Jalair dominated parts of Iraq, Azarbaijan, Iran, Khuzestan, Sharvan and Ghastasbi and penetrated in areas such as Malik Rum and Iraq Ajam for a short period of time. One of the most powerful rulers of this tribe is Sheikh Awais, besides Iraq, he was able to dominate the North-West, West and South-West of Iran, Asia Minor and Shirvan. Even in a limited time, he minted coins in the central regions of Iran and the city of Shiraz. After Sheikh Owais, the influence and power of Al-Jalair had a downward trend, and finally the survivors of this government were limited to the Khuzestan region.

Keywords

Main Subjects

 
آژند، یعقوب،، مکتب نگارگری بغداد (آل جلایر)، هنرهای زیبا، شماره 14 ، 1382.
اقبال، عباس، تاریخ مغول و اوایل ایام تیموری، جلد اول: از حمله ی چنگیز تا تشکیل دولت تیموری، نشر نارمک، 1376.
ابن بزاز، توکل، صفوه الصفا، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، اردبیل، 1373.
بیانی، شیرین، تاریخ آل جلایر، تهران، 1384.
ترابی طباطبایی، سید جمال، سکه­های شاهان اسلامی ایران 2، نشریه­ی شماره 5 موزه آذربایجان، 1350.
ترابی طباطبایی، سید جمال، سکه­های آق قویونلو و مبنای وحدت حکومت صفویه در ایران، نشریه شماره 7 موزه آذربایجان، 2535.
حافظ ابرو، ذبده التواریخ، جلد اول، مقدمه، تصحیح و تعلیقات: سید کمال حاج سید جوادی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380.
حافظ ابرو، ذیل جامع التواریخ خواجه رشیدی، به کوشش خانبابا بیانی، 1350.
حمدالله مستوفی، نزه القلوب، به کوشش محمد دبیر سیاقی، نشر حدیث امروز، 1336.
خواند میر، غیاث الدین، تاریخ حبیب السیر، به کوشش محمد دبیر سیاقی، تهران، 1380.
دوری، عبدالعزیز، بغداد (چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی)، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و ایرج پروشانی، نشر تهران، بنیاد دائره المعارف اسلامی، 1375.
رشید الدین فضل الله همدانی، جامع التواریخ، جلد اول و سوم، به تصحیح و تحشیه ی محمد روشن و مصطفی موسوی، نشر البرز، تهران، 1373.
شرف الدین علی یزدی، ظفرنامه، به کوشش محمد عباسی، تهران، 1363.
 شریعت­زاده، سید علی اصغر، سکه­های ایران زمین، نشر پازینه، تهران، 1393.
شاهد، احمد، سیری در سکه­های شاهان ایران از آغاز تا  پایان ضرب سکه، انتشارات استوئن، 1389.
عبدالرزاق سمرقندی، کمال الدین، مطلع سعدین و مجمع بحرین، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1372.
عقیلی، عبدالله، دارالضرب­های ایران دوره­ی اسلامی، مجموعه انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، 1377.
عطایی، مرتضی، جواد نیستانی، سید مهدی موسوی کوهپر، سید رسول موسوی حاجی،  بازشناسی شهر تاریخی عسکر مکرم براساس متون تاریخی و جغرافیایی، جامعه شناسی تاریخی، دوره 6، شماره 3،  صص 1-30، 1393.
کامرانی، زهرا، روح الله محمدی، فردین عینی، مستندنگاری سکه­های مجموعه شیخ­صفی­الدین اردبیلی و موزه باستان­شناسی استان اردبیل، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل، 1396.
وهرام، مجید، جغرافیای تاریخی و آثار باستانی تبریز، بررسی­های تاریخی، سال پنجم، شماره چهارم، صص 190-240، 1349.
مروارید، یونس، مراغه، نشر مولف، 1372.
مینورسکی، ولادیمر قدروویچ، تاریخ شروان و دربند، ترجمه ی محسن خادم، بنیاد دایره المعارف اسلامی، تهران، 1375.
 
Rabino. vide, (1950), Coins of the Jalair, Kara Koyulu, Mushasha and Ak Koyunlu Dynasties, Numismatic Chronicle and Journal of the Royal Numismatic Society, Sixth Series, Vol. 10, No. 37/38 , pp. 94-139.
 Stephen Album Rare Coins, (2011). Ancient, Islamic and World Coins.Auction 24. Santa Rosa: Stephen Album Rare Coins.
Zambaur, E.V. (1968), Die Münzprägungen des Islams zeitlich und örtlich geordnet. I. Bd.: Der Westen und Osten bis zum Indus. Mit synoptischen Tabellen. Anbieter: Wiener Antiquariat Ingo Nebehay GmbH, Wien, Österreich.
Wing, P. (2016). The Jalayeris: Dynastic state formation in the Mongol Middle East, Edinburgh University Press.
Markov, A.K.,)1897( Katalog Dzhelairidskikh monet,St. Petersburg.
 zeno.ru
 sixbid-coin-archive.com
cngcoins.com