تمرچی یا تمورچی، نامی برای مغولان (در نخستین منابع ایرانی عصر تهاجم مغول)

نویسنده

دانشیارگروه تاریخ دانشگاه شیراز

چکیده

هرچند «تموچین» به‌عنوان نام اصلی و اوّلیه چنگیزخان، بسیار مشهور است اما در منابع ایرانی قرن هفتم هجری/ سیزدهم میلادی، این نام به‌صورت‌های دیگری مانند تمرچی هم نوشته‌شده است. همچنین بعضی از منابع، این نام را برای قبیله‌ای که چنگیزخان از آن برخاسته، دانسته‌اند. در قدم اوّل ممکن است چنین به‌نظر آید که تفاوت ضبط نسخ از این نام به‌دلیل تصحیف یا کم‌اطّلاعی بوده امّا به‌نظر نگارنده، ضبط اسامی و نیز جمع آن با افسانه‌های مغولی نشان می‌دهد که نخستین منابع ایرانی دربار? مغولان، چنگیزخان و قبیل? او را آهنگر به‌شمار آورده اند. لذا او یا قبیله‌اش را تمرچی خوانده‌اند. این امر نشان می‌دهد که منابع ایرانی قرن هفتم در اصل بازگو کنند? اخبار و دیدگاه آن دسته از ترکانی بوده‌اند که با مغولان مخالفت داشته‌اند و لذا تمرچی یا تمرچین دو نامی است که برای مغولان در منابع ایرانی به‌کار رفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tamarchi or Tamurchi, a Name for Mongols (Found in the first Iranian sources of the Mongol Tamacham period)

نویسنده [English]

  • Abdol-Rasool Kheirandish
چکیده [English]

While Temuchin is better known as the main and the first name of Genghis Khan, other Iranian sources of the seventh century A.H./thirteenth century CE indicate the name in its other forms such as Tamarchi. Furthermore, some sources consider the name as the tribe of the origin for Genghis. In the first place, it may seem that the different records of the name in history lie in miswriting or misinformation; the author, however, is of the belief that according to the names recorded in addition to the Mongol myths, the first Iranian sources relating to Mongols have known Genghis and his tribe to be ironsmiths, that is why he or his tribe are called Tamarchi (ironsmith). The above evidence is indicative of the fact that the Iranian sources of the 7th century reflected the history and perspectives of the Turks who were in opposition to the Mongols and therefore Tamarchi or Tamurchi are the two names used for Mongols in the Iranian sources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Damerchi
  • Genghis
  • Mongols
  • Tamarchi
  • Tamurchi
  • Temuchin