بررسی کارنامۀ فرهنگی میسیونر‌های لازاریست فرانسه در ایران (از اوایل دورۀ قاجار تا جنگ جهانی اوّل)

نویسنده

استادیار تاریخ دانشگاه گیلان

چکیده

فعالیّتهای فرهنگی- آموزشی میسیونر‌های لازاریست فرانسوی، بخشی از تاریخ فرهنگی ناشناخت? دور? قاجار را تشکیل میدهد که بازتاب چندانی نیافته و مورد بررسی قرار نگرفته است. هیئتهای لازاریست (کاتولیکها) که از پشتیبانی سیاسی- اقتصادی دولت فرانسه نیز برخوردار بودند، پس از ورود به ایران، از دور? محمّدشاه (1264 -1250هـ .ق.)، به برپایی نهادهای فرهنگی و آموزشی خود پرداختند. این نهادها عبارت بودند از مدارس، کلیسا‌ها، چاپخانه‌ها، و نهادهای دیگری که فعالیّتهای مذهبی و عرفی آنها، بویژه در مناطق غربی ایران، همچنان تا آستان? جنگ جهانی اوّل ادامه داشت. بررسی روند تأسیس این نهاد‌ها و کمّ و کیف و محتوای آموزشی آنها که به زبان فرانسه بود، بخشی از این پژوهش را تشکیل میدهد؛ از سویی، روی‌آوری لازاریستها به آموزش علوم جدید و زبانهای اروپایی و نیز رویکرد بسیاری از ایرانیان به زبانهای فرنگی، بویژه فرانسه که زبان فرهنگی- سیاسی آن روزگار نیز بشمار میرفت، سبب گسترش بیشتر این نهادها و فعالیّتهای آموزشی آنها در ایران گردید؛ با این همه، این فعالیّتها با چالشهای سیاسی- اجتماعی گوناگونی نیز روبرو بودند که بر کارکرد آنها تأثیرگذار می‌شد. بررسی و تجزیه و تحلیل این چالشها و تأثیرات آنها و نیز ارزیابی نقاط قوّت و ضعف کارکرد فرهنگی لازاریستها بخش دیگری از این پژوهش را تشکیل میدهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Cultural Activities of the French Lazariste Missionaries in Iran (From the beginning of Qajar period to the First World War)

نویسنده [English]

  • Aboutaleb Soltanian
چکیده [English]

The cultural relation between Iran and France was a result of the Russians' wars against Iran. Hence, the cultural activities of the French Lazariste Missionaries, especially among the Christian society of Iran, make an important part of this relation and a portion of unknown history of the Qajar era that has not been much investigated and reflected. From Mohammad Shah's period (1250–1264 A.H.), the Lezariste Missionaries have begun to establish their cultural and educational institutions, such as many schools, colleges, printing-houses, churches, etc. especially in the western regions of Iran. This trend has continued until the threshold of the First World War. Therefore, the establishment of these institutions and the quality and quantity of their instructions that were in the French language, form a part of this study. The French language that was the most important diplomatic and cultural language of the day, and on the other hand, the interest of many Iranians in European languages, especially French that was instructed by the Lazariste institutions has been investigated in this research. Furthermore, the investigation of the socio-political challenges in front of the Lazariste activities, in order to present a better evaluation of their operations, forms another part of this article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Christians.
  • Cultural activities
  • Lazaristes
  • Schools
  • Sciences and languages