حیات سیاسی مجدالاسلام کرمانی در بوتۀ نقد و نظر

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه بین¬المللی امام خمینی(ره) قزوین

2 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه بین¬المللی امام خمینی(ره) قزوین

چکیده

مجدالاسلام کرمانی روحانی روشنفکر و روزنامه‌نگار برجستة عصر مشروطه بود که عمرش را در راه خدمت به وطن سپری کرد. وی با نوشتن مقالات متعدد در روزنامه‌ها به خصوص جریدة ادب به مبارزه با حکومت استبدادی قاجاریه پرداخت و حتی به تبعید در کلات محکوم شد؛ ولی بعد از پیروزی مشروطه‌خواهان و برپایی حکومت جدید چهار روزنامة: ندای وطن، الجمال، کشکول و محاکمات را در جهت تمجید از مشروطه و مذمت استبداد منتشر کرد. میانه‌روی در گفتار و هم‌نوا نشدن با روزنامه‌نگاران رادیکال و در واقع سبک خاص کرمانی در برخورد با دولت و دربار و به ویژه شخص شاه باعث شد وی متهم به دورویی و منفعت‌طلبی گردد. این اتهامات با سفر مجدالاسلام به اصفهان و دیدار با خوانین بختیاری در دورة استبداد صغیر شدت بیشتری گرفته و به جاسوسی برای شاه مبدل شد و باعث گردید وی برای همیشه دست از کارهای سیاسی و مطبوعاتی خود بکشد و تا آخر عمر گوشة عزلت را بر عالم سیاست ترجیح دهد.
در این مقاله سعی شده است ضمن مروری اجمالی بر زندگی سیاسی مجدالاسلام کرمانی، به تبیین صحت و سقم اتهامات وارده بر او، دلایل و بسترهای شکل‌گیری چنین اتهامات و نیز آراء و نظرات موافقان و مخالفان هم‌عصر وی و یا محققان بعدی پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها