نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور و دانشگاه اصفهان، ایران

2 استاد گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22059/jhss.2023.349837.473599

چکیده

این مقاله درصدد است با مرجع قراردادن مفهوم بینامتنیت در تئوری ژولیا کریستوا و زیگمون فروید، متن تاریخی-شیعی کتاب گیلان و دیلمستان مرعشی را در تعاطی با متن حاکمیت و جامعه وقت قرار دهد تا بر هم کنش میان این متون در مقام امری بینامتنی را به مبنایی برای استخراج انواع این روابط در عصرصفویه بدل نماید. سؤال اصلی پژوهش آن است که سنخ‌های روابط بینامتنی تاریخ محلی و حاکمیت کدام هستند؟و چگونه این روابط می‌توانند رویکردی به فهم تاریخ اجتماعی بگشایند؟ فرضیه اصلی پژوهش وجود روابط متعدد میان متن تاریخی یادشده و متن حاکمیت آل‌کیا و جامعه وقت می‌باشد که در سطح جمع‌آوری داده‌ها با روش اسنادی و در سطح تحلیلی با روش ارجاع نظری صورت پذیرفته است. یافته‌های تحقیق با احصاء سه رابطه بازتولیدی، تصعیدی و انتقادی میان متن تاریخی گیلان و دیلمستان و متن حاکمیت و جامعه وقت نشان می‌دهد تواریخ محلی از ناحیه نوع رابطه متن خود با متن حکمرانی، نوع رابطه با متن اجتماعی را نیز رقم زده‌اند؛ زیرا آنگاه که نوع این رابطه با متن حکمرانی، بازتولیدی و تصعیدی بوده است، رابطه با متن اجتماعی، انسدادی بوده یا به نفع حاکمیت سوگیری کرده است و تنها آنگاه که نوع این رابطه انتقادی بوده است، رابطه با متن اجتماعی برقرار گردیده است و حقوق و ملاحضات اجتماعی در برابر نهاد رسمی قدرت، برجسته شده است.

این مقاله، برگرفته ازطرح پسادکتری در طرح تفاهم‌نامه‌ای صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور(INSF) و دانشگاه اصفهان باعنوان «بازتاب تاریخ اجتماعی شیعیانِ امامیِ ایران درتواریخ محلی عصر صفویه» است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Rereading the intertextual relationship between the local history of Gilan and sovereignty in the social-Shia history of the Safavid era

نویسندگان [English]

  • zahra sadat keshavarz 1
  • Asghar Montazeralghayem 2

1 Postdoctoral researcher of Iran national science foundation (INSF) and Isfahan University, Iran. university of isfahan

2 Professor, Department of History, Faculty of Literature, University of Isfahan, Iran

چکیده [English]

By referencing the concept of intertextuality in the theory of Julia Kristeva and Sigmon Freud, this article aims to put the historical-Shia text of Gilan and Dilmestan Marashi's book in contact with the text of governance and society of the time, to turn the interaction between these texts as an intertextual matter into a basis for extracting the types of these relationships in the Safavid era. The main research question is what are the signs of intertextual relations between local history and governance? And how can these relations open an approach to understanding social history? The main hypothesis of the research is the existence of multiple relationships between the aforementioned historical text and the text of Al-e-Kia government and the society of the time, which was done at the level of data collection with the documentary method and at the analytical level with the theoretical reference method. The findings of the research, show that local chronicles have also determined the type of relationship with the social text in terms of the type of relationship between their text and the governance text; Because when the type of this relationship with the governance text was sublimation and reproduction, the relationship with the social text was obstructed or biased in favor of governance and only when the type of this relationship has been critical, the relationship with the social context has been established and social rights and considerations have been highlighted in front of the official institution of power.

کلیدواژه‌ها [English]

  • intertextuality
  • sublimation
  • reproduction
  • Criticism
  • social history
  • local history
  • Safavid