بررسی مسیر تجاری شرق به غرب، بر اساس قصة مهر و ماه

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری تاریخ (ایران بعد از اسلام) دانشگاه شیراز

چکیده

پس از رونق نگارش کتابهای جغرافیایی در سدههای نخستین اسلامی، شاهد یک دوره رکود شگفتانگیز در این زمینه، در عصر صفویان هستیم. هرچند این رکود، از یک قرن قبل از صفویه آغاز میشود و تا یک قرن بعد از آنان هم ادامه مییابد؛ اما این شگفتی از آن‌رو بیشتر میشود که در همان دوران، اکتشافات جغرافیایی اروپاییان در جریان بود و دانش جغرافیا، تحولات مهمی را از سر میگذراند. در فقدان منابعی که بتوان دانش جغرافیایی ایرانیان آن دوره را بر اساس آنها ارزیابی کرد، یک افسانة قدیمی موسوم به «مهر و ماه»، که در اوایل عصر صفوی بازسازی شده، به گونهای قابل توجه دربردارندة درکی مشخص و منظم از جغرافیای عالم است. این افسانه، هر چند جنبههای عاشقانه، عارفانه، رمزی و عیاری دارد؛ اما از خلال آن، ترتیبی مشخص از جغرافیای شرق تا غرب دنیای قدیم را میتوان مشاهده کرد؛ در‌حالی‌که هنوز خبری از کشف یک قارة جدید در آن دیده نمیشود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the east - west Trading Road Based on the fiction of “Mehr-o- Mah”

نویسندگان [English]

  • Abdolrasul kheirandish 1
  • Ameneh ebrahimi 2
چکیده [English]

Following a boom in writing Geographical books during the first centuries of the Islamic era, a period of surprising recession occurs during the Safavids. Although it started a century before the Safavids and dragged on for another one, and since the European geographical explorations were still ongoing and the science of Geography developed vastly, it seems more surprising and prominent. Amid the scarcity of resources for evaluating the Iranians knowledge of Geography in that period, there is an old fiction in the name of “Mehr –o-Mah” that reviewed in the beginning of the Safavid period and contains a regular and outstanding perception of the world geography. However it has romantic, mystic, cryptic, and deceitful aspects, but we can observe through it a significant order of east to west geography of ancient world¬, when there is no news of the discovery of a new continent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • geography
  • Mehr-o-Mah‘s fiction.
  • Safavid
  • trade