نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• مهدی عبادی

دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران.

چکیده

برای مطالعه و نیز آموزش تاریخ هر دوره‌ای به‌ناگزیر باید نوعی از دوره‌بندی وجود داشته باشد و دوره‌ عثمانیان نیز از این مهم مستثنی نیست. با این اوصاف، دوره‌بندی تاریخ عثمانی امروزه به بحثی چالش‌‌برانگیز تبدیل شده است. در حالی که مورخان متقدم عثمانی عمدتا به شیوه مرسوم در تاریخ‌نگاری اسلامی، دورۀ حکومت سلاطین عثمانی، یا سده‌ها را اساس دوره‌بندی تاریخ عثمانی قرار می‌دادند، مورخان متأخر عثمانی به‌واسطه مواجهه با دوره‌بندی‌های اروپایی از تاریخ، درصدد ارائه دوره‌بندی با مقاطع تاریخی مشخص از ظهور تا زوال برای دولت عثمانی برآمدند. با وجود اینکه این دوره‌بندی‌ها در چارچوب تاریخ اسلام و یا به صورت مستقل ارائه می‌شد، در دوره پس از برافتادن دولت عثمانی و اوایل دوره جمهوریت، تاریخ عثمانی و دوره‌بندی مربوط بدان در چارچوب تاریخ ترکان تثبیت گردید. با این اوصاف، این دوره‌بندی کلاسیک از تاریخ عثمانی، در سالهای اخیر با ایجاد تردید در نظریه زوال دولت عثمانی از اواخر قرن دهم هجری/شانزدهم میلادی، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. از این‌رو، پژوهش حاضر با بررسی تاریخی مسائل مربوط به دوره‌بندی تاریخ عثمانی، با تلفیق رویکردهای کلاسیک مورخان عثمانی و نقطه‌نظرات منتقدان معاصر، ادواری هفت‌گانه برای تاریخ عثمانی طراحی پیشنهاد می‌کند که در عین حال این ادوار به مقاطعی خُردتر و مجموعاً بیست دوره مختلف تقسیم می‌شوند تا ضمن برخورداری از سازگاری با تحولات تاریخی، روند کلی تاریخ عثمانی به‌شکلی مطلوب بازتاب دهد.

کلیدواژه‌ها

• دوره‌بندی تاریخی
• تاریخ عثمانیان
• دولت عثمانی
• تاریخ‌نگاری عثمانی
• عثمانی‌پژوهان معاصر

موضوعات

• تاریخ

عنوان مقاله [English]

The Periodization of Ottoman History: A Reappraisal of Classical Approaches and the Proposal of a New Framework

نویسنده [English]

• Mahdi Ebadi

Associate Professor, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Payame Noor University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

For the study and teaching of the history of any polity, some form of periodization is indispensable, and Ottoman history is no exception. Nevertheless, the periodization of Ottoman history has today become a highly contested issue. Whereas early Ottoman historians, largely following the conventional patterns of Islamic historiography, based their periodization on the reigns of Ottoman sultans or on centuries, later Ottoman historians—through their encounter with European models of historical periodization—sought to construct a scheme with clearly defined historical phases, from the rise to the decline of the Ottoman state. Although these periodizations were articulated either within the broader framework of Islamic history or as independent historical narratives, following the collapse of the Ottoman state and during the early Republican era, Ottoman history and its periodization came to be firmly situated within the framework of Turkish history. In recent years, however, this classical periodization of Ottoman history has been subjected to critical reassessment, particularly in light of growing doubts concerning the theory of Ottoman decline from the late tenth century AH/sixteenth century CE onward. Accordingly, the present study undertakes a historical examination of the problems associated with the periodization of Ottoman history and, by integrating the classical approaches of Ottoman historians with the perspectives of contemporary critics, proposes a sevenfold periodization of Ottoman history. These major periods are further subdivided into smaller phases—twenty periods in total—in order to ensure greater compatibility with historical transformations and to reflect more effectively the overall trajectory of Ottoman history.

کلیدواژه‌ها [English]

• : Historical Periodization
• Ottoman History
• the Ottoman State
• Ottoman Historiography
• Contemporary Ottomanists