نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• میر یاشا هادیانی ¹
• محسن برهانی ²

¹ -

² گروه جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

بررسی عدالت کیفری در عصر قاجار (پیش از مشروطه) به عنوان بستر تولد نظام کیفری مدرن حائز اهمیت است. این پژوهش با بررسی عدالت کیفری در عصر قاجار می کوشد تا به این سوال پاسخ دهد که آیا می توان نظمی مشخص یا نظامی واحد معطوف به عدالت کیفری در این دوره یافت یا خیر. دو رویکرد اصلی در مطالعات مرتبط با عدالت کیفری در عصر قاجار قابل شناسایی است: رویکرد دوگانه انگارانه که در این پژوهش با محوریت ویلم فلور مورد بررسی قرار می گیرد و رویکرد رقیبی که در آثار کریستوف ورنر شکل گرفته است. این مقاله ضمن نقد دو رویکرد مذکور، این ادعا را مطرح می کند که هیچ یک از این دو رویکرد قابل قبول نبوده و ضمن ارائه تصویری بدیل، مدعی است که عدالت کیفری در این دوره مبتنی بر نظم تعریف شده ای شکل نگرفته و تلاش برای پیگیری هرگونه نظمی با مثال های نقض فراوانی مواجه خواهد شد. تبین مبتنی بر نا-نظام که مدعای اصلی این مقاله است، ویژگی اصلی مطالعات ورنر و فلور جهت ردگیری نوعی نظم و انتظام را به چالش می کشد و عدالت کیفری را به عنوان نتیجه ای از عدم وجود نظمی مشخص در میان دوایر ناپایدار قدرت، به عنوان امری نامنظم شناسایی می نماید. این نتیجه متکی به فهمی از دولتی ضعیف در این دوره است که اساساً نظمی یکپارچه و فراگیر در ذیل آن نمی تواند رؤیت پذیر باشد.

کلیدواژه‌ها

• عدالت کیفری
• شرع
• عرف
• قاجار
• نا-نظام
• کریستوف ورنر
• ویلم فلور

موضوعات

• تاریخ

عنوان مقاله [English]

The System or Non-System of Criminal Justice in the Qajar Era (Pre-Constitutional: 1789-1906 AD)

نویسندگان [English]

• Mir Yasha Hadiani ¹
• Mohsen Borhani ²

¹ -

² Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

The study of criminal justice in the Qajar era (prior to the Constitutional Revolution) is of particular importance as the backdrop against which the modern penal system emerged in Iran. By examining criminal justice during the Qajar period, this research seeks to answer the question of whether a discernible order or a unified system governing criminal justice can, in fact, be identified in this era. Two principal approaches may be distinguished in studies concerning criminal justice in the Qajar period: the dualistic approach, examined in this article primarily through the works of Willem Floor, and a competing approach developed in the writings of Christoph Werner. While critically engaging with both perspectives, the present article argues that neither approach is ultimately satisfactory. Instead, it proposes an alternative interpretation, maintaining that criminal justice in this period was not founded upon any clearly defined order, and that attempts to identify a coherent system inevitably encounter numerous contradictory examples. The “non-systemic” interpretation advanced as the central argument of this article challenges the shared tendency in the works of Werner and Floor to trace a form of order and coherence within Qajar criminal justice. Rather, it conceptualizes criminal justice as the outcome of the absence of a stable and clearly defined order among fluctuating circles of power, thereby identifying it as an inherently irregular and fragmented phenomenon. This conclusion is grounded in an understanding of the Qajar state as fundamentally weak, such that no integrated and overarching order could realistically be discerned under its authority.

کلیدواژه‌ها [English]

• Criminal Justice
• Shari’a
• Custom
• Qajar
• Non-Systemicity
• Christoph Werner
• Willem Floor