نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان
3 دانشگاه هنر اصفهان، تاریخ، ایران
کلیدواژه‌ها
عنوان مقاله English
نویسندگان English
با ورود اسلام به ایران، این سرزمین بخشی از جهان اسلام شد، از میان مذاهب اسلامی تسنّن مذهب غالب اصفهان گردید به گونه ای که تا قرن چهارم ق. به ناصبی‌گری شهرت یافت. علیرغم این ویژگی اصفهان، تشیّع به ویژه در شهرهایی چون قم، ری، طبرستان، بلخ، سبزوار و خوزستان در ایران حضور داشت. با سقوط سلجوقیان، افول خلافت عباسی، تسأمح ایلخانان مغول، پیوند تشیّع و جریان تصوّف از یکسو و کوشش‌های فرهنگی شیعیان و حضور علمای شیعه در دربار مغول، زمینه برای رشد مذهب تشیّع در قرن‌های هشتم و نهم ق. در ایران فراهم گردید.
همگام با این تغییرات مذهبی و اجتماعی، معماری و تزئینات آن نیز تحت تأثیر قرار گرفت. از آنجا که اصولاً متن اهمیت و ارزشمندی بسیاری در انعکاس شعائر مذهبی جهان اسلامی دارد لذا بازتاب این تغییرات مذهبی بیش از همه در کتیبه نگاری ظهور یافت. پرسش اصلی این تحقیق، روند و چگونگی کتیبه‌های شیعی به ویژه صلوات بر چهارده معصوم(ع)، در بازنمایی تشیّع در اصفهان از ادوار سلجوقیان تا صفویه است. مقاله به روش توصیفی– تحلیلی و آماری همراه با پژوهش میدانی و استناد به منابع کتابخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد، به کاربردن شعائر شیعی به ویژه اسامی چهارده معصوم(ع) برای اولین بار در کتیبه‌های قرن‌های هشتم و نهم ق. اصفهان، شاهد مهمی از دگرگونی مذهبی و رواج تشیّع در این دوره می‌باشد.
واژه‌های کلیدی: کتیبه‌‌نگاری، اصفهان، تشیّع، تسنّن، سلجوقیان، ایلخانی، تیموریان، دگرگونی مذهبی.
کلیدواژه‌ها English
