نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه باستان شناسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه تهران. ایران
2 استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
جاینامشناسی به عنوان یکی از شاخههای مهم مطالعات جغرافیای تاریخی، نقش مؤثری در تحلیل تحولات مکانی و فرهنگی جوامع ایفا میکند. جاینامها بهعنوان ابزارهای کلیدی برای درک عمیقتر رابطه پیچیده میان انسان و سرزمین در طول تاریخ عمل میکنند و بازتابدهنده تغییرات فرهنگی، جابه جاییهای جمعیتی و تحولات سیاسی و اجتماعی در طول سدهها هستند. این پژوهش با تمرکز بر جای نامهای سرق، دورق، فلاحیه و شادگان در جنوب خوزستان، از یک سو نقش این علم را در بازسازی تحولات فضایی-تاریخی برجسته میکند و از سوی دیگر، اهمیت آن را در تبیین پیوندهای ناگسستنی میان هویت مکانی، عوامل طبیعی و فرآیندهای اجتماعی- سیاسی نشان میدهد. پژوهش پیشرو با هدف بازخوانی بخشی از تاریخ خوزستان و بازشناسی پیشینه، تحولات مکانی و پیوند مفهومی جاینامهای سرق، دورق، فلاحیه و شادگان در جنوب این پهنه، در پی پاسخ به این پرسش است که آیا این اسامی به مکانهایی متفاوت در دورههای مختلف اشاره دارند یا به یک بستر جغرافیایی مشترک بازمیگردند. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی متون جغرافیایی-تاریخی یونانی، عربی، سریانی، سفرنامهها، مختصات جغرافیایی شهرها، نقشههای تاریخی و شواهد باستانشناسی است. برآیند این دادهها نشان میدهد که این جاینامها از دوران باستان تا امروز دستخوش تحولات زمانی و مکانی متعددی شدهاند. طبق شواهد باستانشناسی، زبانشناسی، متون تاریخی و مطالعات زمینشناسی، چهار موقعیت اصلی در ارتباط با این جاینامها قابل بررسی هستند: تلتندی و جانشین (بهعنوان محل احتمالی سرق و دورق باستان در شهرستان رامشیر)، روستای مدینه (بهعنوان دورق قدیم در شهرستان شادگان)، و فلاحیه (بهعنوان دورق جدید و هستة اولیه شهر امروزی شادگان). به نظر میرسد این مناطق در فرآیندهای تاریخی متعدد، دستخوش جابهجاییها و تحولات تدریجی از شرق به غرب و سپس به سمت جنوب غربی در امتداد رودخانة جراحی شدهاند. این تغییر موقعیت، متأثر از عواملی همچون تغییرات زیستمحیطی - مانند تکامل مخروط افکنههای آبرفتی- و عوامل انسانی بودهاند. اگرچه شواهد موجود تا حدی مسیر تحولات را روشن میکند، اما بهدلیل محدود بودن مطالعات گذشته و تخریب بسیاری از محوطهها در دهههای اخیر، انجام بررسیهای میدانی هدفمند و بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای و تحلیلهای میانرشتهای برای بازبینی یا تأیید این فرضیات ضروری است
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A Study of the Toponyms Suraq, Duraq, Falāḥīyeh, and Shādegān in the Historical Geography of Khuzestan
نویسندگان [English]
- Marzieh Sharbaf 1
- Shahrokh Razmjou 2
1 Ph.D. Candidate of Archaeology, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor Department of Archaeology, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Toponymy, as a key branch of historical geography, plays a significant role in analyzing spatial and cultural transformations in human societies. Place names serve as essential tools for gaining deeper insights into the complex relationship between humans and their environment throughout history, reflecting cultural changes, population movements, and socio-political transformations over the centuries. Focusing on the toponyms Suraq, Duraq, Falāḥīyeh, and Shādegān in southern Khuzestan, this study highlights, on the one hand, the capacity of toponymic studies to reconstruct spatio-historical developments and, on the other, their value in revealing the inseparable ties between spatial identity, natural factors, and socio-political processes. The main goal of this research is to reassess part of Khuzestan’s territorial history by tracing the historical background, spatial changes, and semantic connections of these four toponyms, in order to answer whether they refer to distinct locations across different historical periods or to a shared geographical context. The study employs a comparative analysis of Syriac, Greek, and Arabic geographical-historical texts, travel accounts, geographic coordinates, historical maps, and archaeological evidence. The integrated data indicate that these place names have undergone multiple spatial and temporal transformations from antiquity to the present. Based on archaeological, linguistic, historical, and geomorphological evidence, four key locations have been identified: Tel Tendy and Ja Nišīn (as the probable sites of ancient Suraq and Duraq in present-day Rāmshīr County), the village of Madīneh (as Old Duraq in Shādegān County), and Falāḥīyeh (as New Duraq and the original nucleus of modern Shādegān). These areas appear to have shifted gradually from east to west and then southwest along the Jarrāḥī River over time, due to environmental changes—such as the evolution of alluvial fans—and human interventions. While the available data shed partial light on these transformations, the limited extent of previous research and the destruction of many sites in recent decades underline the need for targeted archaeological surveys, satellite imagery analysis, and interdisciplinary approaches to either confirm or revise these hypotheses.
کلیدواژهها [English]
- Suraq
- Duraq
- Falāḥīyeh
- Shādegān
- Sasanian Period
- Islamic Period
- Historical Geography
ابن اثیر، ع. (۱۳۸۵-۱۳۸۲). تاریخ کامل. ترجمه حمیدرضا آژیر. جلد دهم، یازدهم و سیزدهم. چاپ اول. تهران: اساطیر.
ابن اثیر، ع. (۱۳۸۵-۱۳۸۳). تاریخ کامل. ترجمه سید حسین روحانی. جلد اول و چهارم. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
ابن بلخی. (1384). فارسنامه. تصحیح گای لیسترانج و رینولد آلن نیکلسون. تهران: اساطیر.
ابن حوقل، ابوالقاسم. (1366). سفرنامۀ ابن حوقل: ایران در صورة الارض. ترجمه و توضیح جعفر شعار. چاپ دوم. تهران: امیر کبیر
ابن خردادبه، عبیدالله. (1371). مسالک و ممالک. ترجمۀ سعید خاکرند. تهران: میراث ملل.
ابن رسته، احمد بن عمر. (1365). الاعلاق النفیسه. ترجمۀ حسین قرهچانلو. تهران: امیرکبیر.
ابن فقیه، احمد بن محمد. (۱۳۴۹). ترجمة مختصر البلدان: بخش مربوط به ایران. ترجمۀ محمدرضا حکیمی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
ابوالفداء، اسماعیل. (1349). تقویم البلدان. ترجمه عبدالمحمد آیتی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
ابودلف، مسعر بن مهلهل. (1354). سفرنامۀ ابودلف در ایران. با تعلیقات و تحقیقات ولادیمیر مینورسکی. ترجمۀ ابوالفضل طباطبایی. چاپ دوم. تهران: زوار.
احمدوند، عباس. و رودگر، قنبر علی. (۱۳۹۲). دورق. دانشنامة جهان اسلام. جلد ۱۸، ۳۰۲-۳۰۰.
اسکندر منشی. (1314). تاریخ عالم آرای عباسی. جلد سوم. تهران: دار الطباعة آقا سید مرتضی.
اصطخری، ابو اسحق ابراهیم. (1340). مسالک و ممالک. به کوشش ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب .
اصفهانی، محمد معصوم بن خواجگی. (1368). خلاصه السیر. تهران: انتشارات علمی.
افشار سیستانی، ایرج. (1369). نگاهی به خوزستان: مجموعهای از اوضاع تاریخی، جغرافیائی، اجتماعی، اقتصادی منطقه. تهران: بلور.
اقتداری، احمد. (۱۳۷۵). خوزستان و کهگیلویه و ممسنی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
اکبری، امیر. (1388). جغرافیای عصر باستان و تأثیر آن بر جغرافیدانان مسلمان. پژوهشنامه تاریخ. سال چهارم. شماره 15، ۳۲-۱.
امام شوشتری، محمد علی. (۱۳۳۱). تاریخ جغرافیائی خوزستان. تهران: امیر کبیر.
بلاذری، احمد بن یحیی. (1346). فتوحالبلدان، بخش مربوط به ایران. ترجمۀ آذرتاش آذرنوش. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
بلخی، ابوزید. (1396). الاشکال (صور الاقالیم). به کوشش فرهاد وداد. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
بهرامی، روحالله. (۱۳۹۲). جنبش کساحین و اهل الکلاء. پژوهشنامة تاریخ اسلام، سال سوم، شماره 12، ۳۶-۷.
البیرونی، ابی الریحان محمد بن احمد. (۱۹۵۵). القانون المسعودی. الجزء الثانی. حیدرآباد: دائرهالمعارف العثمانیه.
تاورنیه، ژان باتیست. (۱۳۳۶). سفرنامة تاورنیه. ترجمة ابوتراب نوری. تصحیح حمید شیرانی. چاپ دوم. اصفهان: کتابفروشی تایید.
جملی کارری، جووانی فرانچسکو. (۱۳۴۸). سفرنامة کارری. ترجمة عباس نخجوانی و عبدالعلی کارنگ. تبریز: اداره کل فرهنگ و هنر آذربایجان شرقی.
جیهانی، ابوالقاسم. (1368). اشکال العالم. ترجمه علی بن عبدالسلام کاتب. تهران: شرکت بهنشر، انتشارات آستان قدس رضوی.
حافظ ابرو، عبدالله. (1378). جغرافیای حافظ ابرو. به تصحیح صادق سجادی. جلد دوم. تهران: میراث مکتوب.
حدود العالم من المشرق الی المغرب. (1362). به کوشش منوچهر ستوده. تهران: طهوری.
حسینزاده شانهچی، حسن. (۱۳۸۶). بنادر ایرانی خلیج فارس در قرون میانی اسلام. فصلنامه تاریخ اسلام. سال هشتم، شماره ۲۹، ۶۵-۳۳.
حسینی فسائی، حسن. (1378). فارسنامة ناصری. تصحیح منصور رستگار فسائی. دو جلد. تهران: امیر کبیر.
حمیری، محمد بن عبدالمنعم. (19۷4). الروض المعطار فی خبر الأقطار. تحقیق احسان عباس. بیروت: مکتبة لبنان.
حمیری، یزید بن مفرغ. (19۷۵). دیوان یزید بن مفرغ الحمیری. گردآورنده عبدالقدوس ابوصالح. بیروت: موسسه الرساله.
خلیفی، قادر. (۱۳۹۲). تداوم و تحول تاریخ محلی دورق، از ورود اسلام تا پایان دورة حکومت شیخ خزعل. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز.
خوارزمی، محمد بن موسی. (۲۰۰۹). صوره الأرض من جغرافیه بطلمیوس فی المدن و الجبال و البحار الجزایر و الأنهار. جبیل: دار و مکتبه بیبلیون.
خیراندیش، عبدالرسول. (1379). حاج میرزا حسن فسایی، فارسنامه ناصری و مسئله اوقاف مدرسه منصوریه شیراز. کتاب ماه و جغرافیا، شماره 39، 17-13.
دمشقی، محمد بن ابی طالب. (1357). نخبه الدهر فی عجائب البر و البحر. ترجمۀ حمید طبیبان. تهران: بنیاد شاهنشاهی فرهنگستانهای ایران.
رضاخانی، خداداد. و امیری باوندپور، سجاد. (1395). رویدادنامة سریانی موسوم به رویدادنامة خوزستان. تهران: حکمت سینا.
رضائی باغبیدی، حسن. (۱۳۹۳). سکههای ایران در دورة اسلامی: از آغاز تا برآمدن سلجوقیان. تهران: سمت.
رنجبر، محمد علی. (1382). مشعشعیان، ماهیت فکری - اجتماعی و فرایند تحولات تاریخی. تهران: آگه.
سردار اسعد، علیقلی بن حسینقلی. (۱۳۳۳). تاریخ بختیاری. چاپ سنگی. تهران.
سمعانی، عبدالکریم. (1962). الأنساب. جلد پنجم. هند: مطبعة مجلس.
شاردن، ژان. (۱۳۷۴). سفرنامۀ شاردن، ترجمة اقبال یغمایی. جلد دوم و سوم. تهران: توس.
صولی، محمد بن یحیی. (۲۰۰۴). کتاب الأوراق، قسم أخبار الراضی بالله و المتقی لله. الجزء الثانی. تحقیق ج. هیورث.دن. قاهره: الهیئه العامه لقصور الثقافه.
طبری، محمد بن جریر. (۱۳۶۲). تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک. جلد دوم. ترجمة ابوالقاسم پاینده. چاپ دوم. تهران: اساطیر.
طبری، محمد بن جریر. (۱۳۷۳). تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک. جلد پانزدهم. ترجمة ابوالقاسم پاینده. چاپ چهارم. تهران: اساطیر.
طبری، محمد بن جریر. (۱۳۸۳). تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک. جلد پنجم. ترجمة ابوالقاسم پاینده. چاپ ششم. تهران: اساطیر.
عقیلی، عبدالله. (1377). دارالضربهای ایران در دورۀ اسلامی. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
فریدی مجید، فاطمه و ملکپور، نجمه. (۱۳۸۸). سرگذشت تقسیمات کشوری ایران (از ۱۲۸۵ تا ۱۳۸۵ ه.ش). جلد سوم. تهران: بنیاد ایرانشناسی.
قائینی، فرزانه. (۱۳۸۸). سکهشناسی دوره صفویه. تهران: پازینه.
قزوینی، زکریا. (1373). آثار البلاد و اخبار العباد. ترجمة جهانگیر میرزا قاجار. تهران: امیر کبیر.
قیم، عبدالنبی. (۱۳۹۳). پانصد سال تاریخ خوزستان و نقد کتاب تاریخ پانصد سالة خوزستان احمد کسروی. چاپ دوم. تهران: اختران.
کاره، بارتلمی آبه. (1387). سفرنامه آبه کاره در ایران. ترجمة احمد بازماندگان خمیری. تهران: گلگشت.
کاشانی، میرزا تقی خان. (۱۳۷۰). گنج شایگان، گزارش سفر خوزستان. به اهتمام جمشید مظاهری. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شماره ۳، ۲۰۶-۱۲۹.
کراچکوفسکی، ایگناتی یولیانوویچ. (1963). تاریخ الأدب الجغرافی العربی. ترجمة صلاح الدین عثمان هاشم. جلد اول. مصر: لجنه التألیف و الترجمه و النشر.
کرمزاده، فرشاد. (1400). روشهای محاسبه عرض جغرافیایی مواضع زمین در کتاب تحدید نهایات الاماکن ابوریحان بیرونی. نشریه علمی علم و تمدن در اسلام، 3(9)، 75-56.
کرمزاده، فرشاد. قلندری، حنیف. و رحیمی، غلامحسین. (۱۳۹۵). جغرافیای ریاضی در نخستین آثار نجومی دورة اسلامی. تاریخ علم، دورة ۱۴(۲) ،۱۷۴-۱۶۱.
کرمزاده، فرشاد. قلندری، حنیف. و رحیمی، غلامحسین. (۱۳۹۸). تعیین طول جغرافیایی مواضع زمین براساس ماه گرفتگی در کتاب تحدید نهایات الأماکن بیرونی. پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، ۵۲(۱)، ۱۷۲-۱۵۷.
کسروی، احمد. (۱۳۳۰). تاریخ پانصد سالة خوزستان. چاپ سوم. تهران: بنگاه مطبوعاتی گوتنبرگ.
گنجی، محمد حسن. (۱۳۸۹). خالدات، جزایر. دانشنامة جهان اسلام، جلد ۱۴ (ح-خ)، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی، ۶۸۰-۶۷۸.
محمدی ملایری، محمد. (۱۳۷۵). تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، دل ایرانشهر. جلد دوم بخش اول. تهران: توس.
مرغائیزاده، مریم. و ولی عرب، مسعود. (1397). بررسی اوضاع سیاسی- اجتماعی خوزستان در دورة ایلخانان با تاکید بر شهر شوشتر. تاریخنامه خوارزمی، سال ششم، شماره 21، 141-130.
مستوفی قزوینی، حمدالله. (1362). نزهة القلوب: المقالة الثالثة در صفت بلدان و ولایات و بقاع. تصحیح گای لیسترانج. تهران: دنیای کتاب.
مستوفی یزدی، محمد مفید. (1337). فصلی از تاریخ مختصر مفید. نشریۀ فرهنگ ایران زمین. ش 6، ۱۷۷-۱۶۶.
مسعودی، علی بن حسین. (1382). مروج الذهب و معادن الجوهر. ترجمۀ ابوالقاسم پاینده. جلد اول. چاپ هفتم. تهران: علمی و فرهنگی.
مشعشعی، علی بن عبدالله. (1396). الرحله المکیه (تاریخ سیاسی و اجتماعی مشعشعیان). ترجمة نورالدین محمد بن نعمت الله جزایری. تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
مقدسی، ابو عبدالله محمد. (1361). احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم. ترجمۀ علینقی منزوی، دو جلد، چاپ اول. تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.
مقدم، عباس (۱۳۸۴). بررسیهای باستانشناسی میاناب شوشتر. با همکاری علیرضا خسروزاده، عبدالحمید رضایی، محسن زیدی، شهربانو سلیمانی، ابوالفضل عالی، محمد تقی عطایی، بهزاد فریادیان، جلال کریمی، افشین لزردوستی، نگین میری. سلسله گزارشهای باستان شناسی (۸). تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستان شناسی.
موسوی نامی اصفهانی، محمد صادق. (1368). تاریخ گیتیگشا. با مقدمۀ سعید نفیسی. چاپ چهارم. تهران: اقبال.
الموسوی، الشبری. و آل بالیل، هادی. (۱۴۱۰). تاریخ مدینة الدورق. الموسم. العدد ۸، ۱۱۹۲-۱۲۲۹.
نجمالملک، عبدالغفار. (۱۳۶۲). سفرنامه خوزستان. به کوشش محمد دبیر سیاقی. تهران: علمی.
نظامالسلطنه مافی، حسین قلی. (۱۳۶۲). خاطرات و اسناد حسین قلی خان نظام السلطنه مافی. جلد سوم. تهران: تاریخ ایران.
نعمة الحلو، علی. (1968). تاریخ اماره کعب العربیه فی القبان و الدورق - الفلاحیه. نجف: مطبعه الغری الحدیثه.
نیک فهم خوب روان، سجاد. (۱۳۹۲). خالِدات، جَزایِر. دائره المعارف بزرگ اسلامی، جلد 21 (حسین، طه - خانقاه)، زیر نظر محمد کاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.
همدانی، رشیدالدین فضلالله. (1358). سوانح الافکار رشیدی. به کوشش محمد تقی دانش پژوه. تهران: کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد.
واله قزوینی، محمد یوسف. (۱۳۸۰). ایران در زمان شاه صفی و شاه عباس دوم. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
وثوقی، محمد باقر و خیراندیش، عبدالرسول. (۱۳۸۴). جنگنامة کشم و جرون نامه. تهران: میراث مکتوب.
وثوقی، محمد باقر و صفتگل، منصور. (۱۳۹۵). اطلس تاریخ بنادر و دریانوردی ایران. جلد سوم. تهران: سازمان بنادر و دریانوردی.
وثوقی، محمد باقر. (۱۳۸۴). تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار. تهران: سمت.
وصاف الحضره، عبدالله. (1338). تاریخ وصاف الحضره. تهران: کتابفروشی ابن سینا.
یاقوت حموی، شهابالدین. (13۸۳-۱۳۸۰). معجم البلدان. ترجمه علینقی منزوی. دو جلد. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
یاقوت حموی، شهابالدین. (1995). معجم البلدان. المجلد الثانی و الثالث. بیروت: دار صادر.
Abū al-Fidā’, I. (1970). Taqvīm al-Buldān, translated by Abdulmohammad Ayati. Bonyād-e Farhang-e Iran. [In Persian].
Abū Dolaf, M. (1975). Safarnāmeh-ye Abū Dolaf dar Iran [Abū Dolaf’s Travels in Iran], translated by Abolfazl Tabatabai, with commentary by Vladimir Minorsky. Zavār. [In Persian].
Afshar Sistani, I. (1990). Negāhī be Khūzestān: Majmūʿeh-ī az Awżāʿ-e Tārīkhī, Joghrāfiyāʾī, Ijtemāʿī, Iqteṣādī-ye Manṭaqeh [A Glance at Khuzestan: A Collection of Historical, Geographical, Social, and Economic Conditions of the Region]. Bolūr. [In Persian].
Ahmadvand, A., & Roudgar, Q. A. (2013). Duraq. In Dāneshnāmeh-ye Jahān-e Islām [Encyclopaedia of the World of Islam], vol. 18, 300–302. Bonyād-e Dāneshnāmeh-ye Islāmī. [In Persian].
Akbari, A. (2009). Joghrāfiyā-ye ʿAṣr-e Bāstān va Taʾsīr-e ān bar Joghrāfiyādānān-e Mosalmān [Ancient Geography and its Imact on Muslim Geographers]. Pazhūheshnāmeh-ye Tārīkh [Scientific Journal of History Research], 4(15), 1–32. [In Persian].
Al-Bīrūnī, M. A. (1955). Al-Qānūn al-Masʿūdī [The Mas'udi Canon], vol. 2. Dāʾirat al-Maʿārif al-ʿUthmāniyyah. [In Arabic].
Al-Ḥimyarī, M. A. (1974). Al-Rawḍ al-Miʿṭār fī Khabar al-Aqṭār, edited by Ihsan Abbas. Maktabat Lubnān. [In Arabic].
Al-Ḥimyarī, Y. (1975). Dīwān-e Yazīd ibn Mufarrigh al-Ḥimyarī [Collected Poems of Yazīd ibn Mufarrigh al-Ḥimyarī], collected by ʿAbd al-Quddūs Abū Ṣāliḥ. Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic].
Ali, J. (1967). The Determination of the Coordinates of Positions for the Correction of Distances between Cities: A Translation from the Arabic of al-Bîrûnî's Kitâb Taḥdîd Nihâyât al-Amâkin li-Taṣḥîḥ Masâfât al-Masâkin. The American University of Beirut.
Iṣṭakhrī, A. I. (1961). Masālik va Mamālik [The Book of Roads and Kingdoms], translated by Iraj Afshār. Bongāh-e Tarjomeh va Nashr-e Ketāb. [In Persian].
Alizadeh, A. (1985). Elymaean Occupation of Lower Khuzestan During the Seleucid and Parthian Periods: A Proposal. Iranica Antiqua, 20, 175-195.
Alizadeh, A. (2014). Ancient Settlement Systems and Cultures in the Ram Hormuz Plain, Southwestern Iran: Excavations at Tall-e Geser and Regional Survey of the Ram Hormuz Area. The University of Chicago.
Al-Khwārizmī, M. M. (2009). Ṣūrat al-Arḍ min Joghrāfīyat Baṭlamyūs fī al-Mudun va al-Jibāl va al-Biḥār va al-Jazāʾir va al-Anhār. Dār va Maktabat Bīblyūn. [In Arabic].
Al-Mūsavī al-Shabarī, & Āl Bālīl, H. (1990). Tārīkh Madīnat al-Dawraq [The History of the City of Duraq]. Al-Mawsim, 8, 1192–1229. [In Arabic].
Aqili, A. (1998). Dār al-Żarb-hā-ye Īrān dar Doreh-ye Islāmī [The Mints of Iran in the Islamic Period]. Bonyād-e Mowqūfāt-e Dr. Mahmud Afshar. [In Persian].
Bahrami, R. (2013). Jonbesh-e Kassāḥīn va Ahl al-Kalāʾ [The movement of Kassahin and Ahl al-Kala]. Pazhūheshnāmeh-ye Tārīkh-e Islām [Quarterly Research Journal of Islamic History], 3(12), 7–36. [In Persian].
Balādhurī, A. (1967). Futūḥ al-Buldān, Bakhsh-e Marbūṭ be Irān [The Conquest of the Lands, the Section on Iran], translated by Azartash Azarnoush. Bonyād-e Farhang-e Iran. [In Persian].
Balkhī, A. (2017). Al-Ashkāl (Ṣuwar al-Aqālīm) [Images of the Lands], edited by Farhad Vedad. Anjoman-e Āsār va Mafākher-e Farhangī. [In Persian].
Braun, O. (1900). Das Buch der Synhados oder Synodicon Orientale. Philo.
Brock, S. (1997). A Brief Outline of Syriac Literature. St. Ephrem Ecumenical Research Institute.
Caldwell, J. R. (1968). Tell-I Ghazir. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatishcen Archäologie, 3, 348-355.
Cameron, G. G. (1936). History of Early Iran. The University of Chicago.
Carré, B. (2008). Safarnāmeh-ye Abbé Carré dar Īrān [The Travelogue of Abbé Carré in Iran], translated by Ahmad Bazmandegan Khamiri. Golgasht. [In Persian].
Chabot, J. B. (1902). Synodicon Orientale ou Recueil de Synodes Nestoriens. Imprimerie Nationale.
Chardin, J. (1995). Safarnāmeh-ye Chardin [Travelogue of Chardin], vols. 2–3, translated by Eqbal Yaghmaei. Tūs. [In Persian].
Dimashqi, M. A. (1978). Nokhbat al-Dahr fī ʿAjāʾib al-Barr va al-Baḥr, translated by Hamid Tabiban. Bonyād-e Shāhanshāhī-ye Farhangestān-hā-ye Īrān. [In Persian].
Dittmann, R. (1984). Eine Randebene des Zagros in der Frühzeit: Ergebnisse des Behbehan-Zuhreh Surveys. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient, Band 3. Dietrich Reimer.
Dittmann, R. (1986). Betrachtungen zur Frühzeit des Südwest-Iran: Regionale Entwicklungen vom 6. bis zum Frühen 3. Vorchristlichen Jahrtausend. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient, Band 4. Dietrich Reimer.
Emam Shushtari, M. A. (1952). Tārīkh-e Joghrāfiyāʾī-ye Khūzestān [The geographical history of Khuzestan]. Amirkabir. [In Persian].
Eqtedari, A. (1996). Khūzestān va Kohgīlūyeh va Mamasanī. Anjoman-e Āsār va Mafākher-e Farhangī. [In Persian].
Eṣfahānī, M. M. (1989). Kholāṣat al-Siyar.ʿElmī. [In Persian].
Eskandar Beg Monshī. (1896). Tārīkh-e ʿĀlam-ārā-ye ʿAbbāsī [History of Shah Abbas the Great], vol. 3. Dār al-Ṭebāʿah-ye Āqā Seyyed Mortażā. [In Persian].
Faridi Majid, F., & Malekpour, N. (2009). Sargozasht-e Taqsīmāt-e Keshvarī-ye Īrān (az 1285 tā 1385 h.sh) [The History of Administrative Divisions of Iran (from 1906 to 2006), vol. 3). Bonyād-e Īrānshenāsī. [In Persian].
Fiey, J. M. (1969). L'élam, la première des métropoles ecclésiastiques syriennes orientales. Melto. Recherches Orientales, 5, 221-267.
Fiey, J. M. (1993). Pour un Oriens Christianus Novus, Répertoire des Diocèses Syriaques Orientaux et Occidentaux. In Kommission bei Franz Steiner Verlag Stuttgart.
Floor, W. (2006). The Rise and Fall of the Banū Kaʿb. A Borderer State in Southern Khuzestan. Iran, 44, 277-315.
Ganji, M. H. (2010). Khāledāt, Jazāyer. In Gh. Hadad Adel (Ed.), Dāneshnāmeh-ye Jahān-e Islām, vol. 14, 678–680. Bonyād-e Dāyerat al-Maʿārif-e Islāmī. [In Persian].
Gasche, H., & Paymani, A. R. (2005). Repères Archéologiques dans le Bas Khuzestan, Akkadica, 126(1), 13-43.
Gemelli Careri, G. F. (1969). Safarnāmeh-ye Careri [Careri’s Travelogue], translated by Abbas Nakhjavani and Abdolʿali Karang. Edāreh-ye Koll-e Farhang va Honar-e Āzarbāījān-e Sharqī. [In Persian].
Hafez Abru, A. (1999). Joghrāfiyā-ye Ḥāfeẓ Abrū [The geography of Hafez Abru], vol. 2, edited by Sadeq Sajjadi. Mīrās-e Maktūb. [In Persian].
Hamadani, R. F. (1979). Savāneḥ al-Afkār-e Rashīdī, edited by M. T. Daneshpazhuh. Ketābkhāneh-ye Markazī va Markaz-e Asnād. [In Persian].
Hansman, J. (1967). Charax and the Karkheh. Iranica Antiqua, 7, 21-58.
Hansman, J. (1970). Urban Settlement and Water Utilization in South-Western Khuzistan and South-Eastern Iraq from Alexander the Great to the Mongol Conquest of 1258. PhD Thesis, School of Oriental and African Studies, University of London.
Hansman, J. (1978). Seleucia and the Three Dauraks. Iran, 16, 154-161.
Heimgartner, M. (2012). Die Briefe 42-58 des Ostsyrischen Patriarchen Timotheos I. In Aedibus Peeters.
Henning, W. B. (1952). The Monument and Inscriptions of Tang-I Sarvak, Asia Major 2(2), 151-178.
Hoseyni Fasai, H. (1999). Fārsnāmeh-ye Nāṣerī, 2 vols, edited by Mansour Rastegar Fasai. Amirkabir. [In Persian].
Hoseyn-zadeh Shaneh-chi, H. (2007). Banāder-e Īrānī-ye Khalīj-e Fārs dar Qorūn-e Miānī-ye Islām [Iranian Ports of the Persian Gulf in the Middle Centuries of Islam]. Faṣlnāmeh-ye Tārīkh-e Islām [History of Islam], 8(29), 33–65. [In Persian].
Ḥudūd al-ʿĀlam [The Regions of the World]. (1983). Edited by Manouchehr Sotoudeh. Ṭahūrī. [In Persian].
Ibn al-Athīr, A. (2003–2006). Tārīkh-e Kāmel [The Complete History], vols. 10, 11 & 13, translated by Hamidreza Azhir. Asātīr. (In Persian)
Ibn al-Athīr, A. (2004–2006). Tārīkh-e Kāmel [The Complete History], vols. 1 & 4, translated by Seyyed Hossein Rouhani. Asātīr. [In Persian].
Ibn al-Balkhī. (2005). Fārsnāmeh [The History of Fars], edited by G. Le Strange and R. A. Nicholson. Asātīr. [In Persian].
Ibn al-Faqīh, A. (1970). Tarjome-ye Mokhtaṣar al-Buldān: Bakhsh-e Marbūṭ be Irān [Translation of the Concise Book of Lands: The Section on Iran], translated by Mohammad Reza Hakimi. Bonyād-e Farhang-e Iran. [In Persian].
Ibn Ḥawqal, A. (1987). Safarnāmeh-ye Ibn Ḥawqal: Iran dar Ṣūrat al-Arḍ [Travelogue of Ibn Hawqal: Iran in the Face of the Earth], translated by Jafar Shoar. Amīr Kabīr. [In Persian].
Ibn Khurdādhbih, U. (1992). Masālik va Mamālik [The Book of Roads and Kingdoms], translated by Saeed Khakrand. Mīrās-e Melal. [In Persian].
Ibn Rustah, A. (1986). Al-Aʿlāq al-Nafīsah, translated by Hossein Qarachanlu. Amīr Kabīr. [In Persian].
Idrīsī, A. & Miller, K. (1928). Weltkarte des Idrisi vom Jahrn. Ch., Charta Rogeriana. Stuttgart: Konrad Miller. [Map] Retrieved from the Library of Congress, https://www.loc.gov/item/2007626789/.
Jayhānī, A. (1989). Ashkāl al-ʿĀlam, translated by Ali ibn Abd al-Salam Katib. Behnashr. [In Persian].
Karamzadeh, F. (2021). Ravesh-hā-ye moḥāsabeh-ye ʿarż-e joghrāfiyāʾī-ye mavāżeʿ-e zamīn dar ketāb-e Taḥdīd-e Nahāyāt al-Amāken-e Abūrīḥān-e Bīrūnī [Methods of Calculating the Geographical Latitude of Earth Positions in Abu Rayhan Biruni's Book 'Tahdid Nihayat al-Amakin']. Nashriyeh-ye ʿElmī-ye ʿElm va Tamaddon dar Islām [Scientific Journal of Science and Civilization in Islam], 3(9), 56–75. [In Persian].
Karamzadeh, F., Ghalandari, H., & Rahimi, G. H. (2017). Joghrāfiyā-ye Rīāżī dar Nokhostīn Āthār-e Nojūmī-ye Doreh-ye Islāmī [Mathematical Geography in the First Astronomical Works of the Islamic Period]. Tārīkh-e ʿElm [History of Science], 14(2), 161–174. [In Persian].
Karamzadeh, F., Ghalandari, H., & Rahimi, G. H. (2019). Taʿyīn-e Ṭūl-e Joghrāfiyāʾī-ye Mavāżeʿ-e Zamīn bar Asās-e Māh-gereftegī dar Ketāb-e Taḥdīd-e Nahāyāt al-Amāken-e Bīrūnī [Determination of the Longitude of Earth positions Based on Moon Eclipse in Bīrūnī’s Taḥdīd Nihāyāt al-Amākin]. Pazhūheshnāmeh-ye Tārīkh-e Tamaddon-e Islāmī [Iranian Journal for the History of Islamic Civilization], 52(1), 157–172. [In Persian].
Kashani, M. T. (1991). Ganj-e Shāygān, Gozāresh-e Safar-e Khūzestān [Report of the Journey to Khuzestan], edited by Jamshid Mazaheri. Nashriyeh-ye Dāneshkadeh-ye Adabiyyāt va Olūm-e Ensānī-ye Dāneshgāh-e Isfahān [Journal of the Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan] 3, 129-206. [In Persian].
Kasravi, A. (1951). Tārīkh-e Pānsad Sāleh-ye Khūzestān [Five-hundred-year History of Khuzestan], 3rd ed. Bongāh-e Maṭbūʿātī-ye Gūtenberg. [In Persian].
Kennedy, E. S. (1973). A commentary upon Bīrūnī's Kitāb tahdīd al-amāki. American University of Beirut.
Khalifi, Q. (2013). Tadāvom va Taḥavvol-e Tārīkh-e Maḥallī-ye Duraq, az Vorūd-e Islām tā Pāyān-e Doreh-ye Ḥokūmat-e Sheīkh Khazʿal [Continuity and transformation of the local history of Duraq, from the advent of Islam to the end of Sheikh Khaz'al's reign] [Unpublished master's thesis]. Shahid Chamran University of Ahvaz. [In Persian].
Kheirandish, A. (2000). Ḥāj Mīrzā Ḥasan Fasāʾī, Fārsnāmeh-ye Nāṣerī va masʾaleh-ye awqāf-e madreseh-ye Manṣūrīyeh-ye Shīrāz [Haj Mirza Hasan Fasa'i, Farsnameh-ye Nasiri and the issue of endowments of Mansuriyeh School of Shiraz]. Ketāb-e Māh-e Tārīkh va Joghrāfiyā, (39), 13–17. [In Persian].
Kinneir, J. M. (1813). A Geographical Memoir of the Persian Empire. John Murray.
Krachkovsky, I. Y. (1963). Tārīkh al-Adab al-Jughrāfī al-ʿArabī, vol. 1, translated by Salah al-Din Osman Hashem. Lajnat al-Taʾlīf va al-Tarjamah va al-Nashr. [In Arabic].
Layard, A. H. (1846). A Description of the Province of Khúzistán. The Journal of the Royal Geographical Society of London, 16, 1–105.
Lees, G. M., & Falcon, N. L. (1952). The Geographical History of the Mesopotamian Plains. The Geographical Journal, 118(1), 24-39.
Lockhart, L. (1991). DAWRAḲ. In B. Lewis, CH. Pellat, & J. Schacht (eds.), The Encyclopaedia of Islam. Vol. II (p. 181). Fourth Impression. E.J. Brill.
Lorimer, J. G. (1915). Gazetteer of the Persian Gulf, Oman, and Central Arabia. Vol. 1. Superintendent Government Printing.
Maçoudi, A. (1861). Les Prairies D'or. Tome Premier. Translated by Barbier de Meynard, Ch. & Pavet de Courteille, A. A L’Imprimerie Impériale.
Maqdisī, M. (1982). Aḥsan al-Taqāsīm fī Maʿrifat al-Aqālīm [The Best Divisions for Knowledge of the Regions], translated by Alinaqi Monzavi, vol. 1, 1st ed. Sherkat-e Moʾallefān va Motarjemān-e Iran. [In Persian].
Marghaizadeh, M., & Vali Arab, M. (2018). Barresī-ye Awżāʿ-e Sīāsī-Ejtemāʿī-ye Khūzestān dar Doreh-ye Īlkhānān bā Taʾkīd bar Shahr-e Shūshtar [Investigating the political-social situation of Khuzestan during the Ilkhanid period with emphasis on the city of Shushtar]. Tārīkhnāmeh-ye Khvārazmī, 6(21), 130–141. [In Persian].
Masʿūdī, A. (2003). Murūj al-Dhahab wa Maʿādin al-Jawhar [The Meadows of Gold and Mines of Gems], translated by Abu’l-Qasem Payandeh, Vol. 1. ʿElmī va Farhangī. [In Persian].
McCown, D.E. (1954). The Relative Stratigraphy and Chronology of Iran. In R.W. Ehrich (ed.), Relative Chronologies in Old World Archaeology (pp. 56-67). University of Chicago.
Miles, G. (1975). NUMISMATICS. In R. Frye (ed.), The Cambridge History of Iran (pp. 364-377). Cambridge University.
Moqaddam, A. (2005). Barresī-hā-ye Bāstān Shenāsī-ye Mīānāb-e Shūshtar [Archaeological Surveys of Mianab, Shushtar] (Selseleh Gozāresh-hā-ye Bāstān Shenāsī No. 8). Pazhūheshkadeh-ye Bāstānshenāsī, Sāzmān-e Mīrās-e Farhangī va Gardeshgarī [Archaeological Research Institute, Cultural Heritage and Tourism Organization]. [In Persian].
Moghaddam, A. (2016). A Fifth-Millennium BC Cemetery in the North Persian Gulf: Zohreh Prehistoric Project. Antiquity, 90(353), 1-6.
Mohammadi Malayeri, M. (1996). Tārīkh va Farhang-e Irān dar Dawrān-e Enteqāl az ʿAṣr-e Sāsānī be ʿAṣr-e Islāmī, Dil-e Irānshahr [History and Culture of Iran in the Transistion Period from the Sasanian to the Islamic Era, The Heart of Iranshahr], vol. 2, Pt. 1. Tūs. [In Persian].
Moshashai, A. (2017). Al-Reḥlat al-Makkīyah (Tārīkh-e Sīāsī va Ejtemāʿī-ye Moshashʿīān) [The Political and Social History of the Mushasha'is)], translated by Nūr al-Dīn Moḥammad bin Neʿmatallāh Jazāyerī. Markaz-e Pajūheshī-ye Mīrāth-e Maktūb. [In Persian].
Mostawfi Qazvini, H. (1983). Nuzhat al-Qulūb: Al-Maqālat al-Thālīthah dar Ṣefat-e Boldān va Velāyāt va Boqāʿ, edited by G. Le Strange. Donyā-ye Ketāb. [In Persian].
Mostawfi Yazdi, M. M. (1958). Faṣlī az Tārīkh-e Mokhtaṣar-e Mofīd. Nashriyeh-ye Farhang-e Īrān Zamīn, 6, 166–177. [In Persian].
Musavi Nami Esfahani, M. S. (1989). Tārīkh-e Gītīgoshā [The History of Gitigusha], with an introduction by Saeed Nafisi (4th ed.). Eqbāl. [In Persian].
Najm al-Mulk, A. (1983). Safarnāmeh-ye Khūzestān [Travelogue of Khuzestan], edited by Mohammad Dabirsiaghi. ʿElmī. [In Persian].
Nezam al-Saltaneh Mafi, H. Q. (1983). Khāṭerāt va Asnād-e Ḥoseyn Qolī Khān Neẓām al-Salṭaneh Māfī [Memoirs and Documents of Hoseyn Qoli Khan Nezam al-Saltaneh Mafi], vol. 3. Tārīkh-e Īrān. (In Persian)
Al-Ḥelū, A. N. (1968). Tārīkh Emārat Kaʿb al-ʿArabīyah fī al-Qabbān va al-Dawraq - al-Fallāḥīyah. Maṭbaʿat al-Gharī al-Ḥadīthah. (In Arabic)
Nikfahm Khubravan, S. (2013). Khāledāt, Jazāyer. In M. K. Musavi Bojnurdi (Ed.), Dāyerat al-Maʿāref-e Bozorg-e Islāmī, vol. 21. Markaz-e Dāyerat al-Maʿāref-e Bozorg-e Islāmī. [In Persian].
Nissen, H. J. & Redman, L. (1971). Preliminary Notes on an Archaeological Surface Survey in the Plain of Behbehan and the Lower Zuhreh Valley. Bastan Chenasi va Honar-e Iran, 6, 48–50.
Nissen, H.J. (1976). The Behbahan Plain in the Fifth Millennium B.C. In M.Y. Kiani (ed.), The Memorial Volume of the Vlth International Congress of Iranian Art and Archeology, Oxford, September 11-16, 1972 (pp. 273-280). Iranian Center for Archeological Research.
Perkins, A. (1949). Archaeological News. American Journal of Archaeology, 53(1), 36-57.
Pliny, the Elder. (1855). The Natural History of Pliny, Vol. 2, trans. by Bostock, J. & Reiley, H. T. Henry G. Bohn.
Potts, D. T. (1999). Elamite Ulā, Akkadian Ulaya and Greek Choaspes: A Solution to the Eulaios Problem. Bulletine of the Asia Institute, New Series, Vol. 13, 27-44.
Potts, D. T. (2004). The Archaeology of Elam. Cambridge University.
Qaini, F. (2009). Sekkeh-shenāsī-ye doreh-ye Ṣafavīyeh [Numismatics of the Safavid period]. Pāzīneh. [In Persian].
Qayyem, A. (2014). Pānsad Sāl Tārīkh-e Khūzestān va Naqd-e Ketāb-e Tārīkh-e Pānsad Sāleh-ye Khūzestān-e Aḥmad-e Kasravī [Five hundred years of the history of Khuzestan and a critique of Ahmad Kasravi's book 'Five-Hundred-Year History of Khuzestan'], 2nd ed. Akhtarān. [In Persian].
Qazvini, Z. (1994). Āthār al-Belād va Akhbār al-ʿEbād, translated by Jahangir Mirza Qajar. Amirkabir. [In Persian].
Ranjbar, M. A. (2003). Moshaʿshaʿīyān, Māhiyyat-e Fekrī - Ejtemāʿī va Farāyand-e Taḥavvolāt-e Tārīkhī [The Musha'sha'iyan, intellectual - social nature and the process of historical developments]. Āgah. [In Persian].
Rawlinson, H. C. (1839). Notes on a March from Zoháb, at the Foot of Zagros, along the Mountains to Khuzistan (Susiana), and from Thence Through the Province of Luristan to Kirmanshah, in the Year 1836. Journal of the Royal Geographical Society of London, 9, 26-116.
Rezai Baghbidi, H. (2014). Sekkeh-hā-ye Īrān dar doreh-ye Islāmī: Az āghāz tā barāmadan-e Saljūqiyān [The Islamic Coins of Iran: From the Beginning to the Rise of the Seljuqs]. Samt. [In Persian].
Rezakhani, Kh., & Amiri Bavandpour, S. (2016). Rūydādnāmeh-ye Soryānī mowsūm be Rūydādnāmeh-ye Khūzestān [The Anonymous Syriac Chronicle Known as the Chronicle of Khuzistan]. Hekmat-e Sīnā. [In Persian].
Samʿānī, A. (1962). Al-Ansāb, vol. 5. Maṭbaʿat Majlis (In Arabic)
Sardar Asʿad, A. (1915). Tārīkh-e Bakhtīārī [The History of Bakhtiari] (Lithograph ed.). [Publisher unknown]. [In Persian].
Scheil, V. (1911). Textes Élamites-Anzanites. Quatrieme Serie, Ernest Leroux.
Soroush, M. (2014). The Miṣr of ‘Askar Mokram: Preliminary Report and Framework for Future Research, Archaeologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 46, 299-319.
Steve, M.-J. (1987). Nouveaux Mélanges Épigraphiques, Inscriptions Royales de Suse et de la Susiane. Mémoires de la Délégation archéologique en Iran, 53. Editions Serre.
Stocqueler, J. H. (1832). Fifteen Months’ Pilgrimage Through Untrodden Tracts of Khuzistan and Persia, in a journey from India to England, Through Parts of Turkish Arabia, Persia, Armenia, Russia, and Germany, vol. 1. Saunders and Otley.
Strabo. (1930). The Geography of Strabo (Books XV & XVI). Trans. By H. L. Jones. Vol. VII. William Heinemann Ltd.
Suli, M. (2004). Kitāb al-Awrāq: Qism Akhbār al-Rāḍī billāh va al-Muttaqī lillāh, vol. 2, edited by J. Heyworth-Dunne. Al-Hayʾah al-ʿĀmmah li-Quṣūr al-Thaqāfah. [In Arabic].
Ṭabarī, M. (1983). Tārīkh-e Ṭabarī yā Tārīkh al-Rusul wa al-Mulūk [The history of Tabari or the history of prophets and kings], vol. 2, translated by Abolqasem Payandeh (2nd ed.). Asāṭīr. [In Persian].
Ṭabarī, M. (1994). Tārīkh-e Ṭabarī yā Tārīkh al-Rusul wa al-Mulūk [The history of Tabari or the history of prophets and kings], vol. 15, translated by Abolqasem Payandeh (4th ed.). Asāṭīr. [In Persian].
Ṭabarī, M. (2004). Tārīkh-e Ṭabarī yā Tārīkh al-Rusul wa al-Mulūk [The history of Tabari or the history of prophets and kings], vol. 5, translated by Abolqasem Payandeh (6th ed.). Asāṭīr. [In Persian].
Tavernier, J.-B. (1957). Safarnāmeh-ye Tavernier [Tavernier’s Travelogue], translated by Abutorab Nouri, edited by Hamid Shirani (2nd ed.). Ketābforūshī-ye Taʾyīd. [In Persian].
Teixeira, P. (1902). The Travels of Pedro Teixeira with His "Kings of Harmuz" and Extracts from His "Kings of Persia". Hakluyt Society.
Valeh Qazvini, M. Y. (2001). Īrān dar Zamān-e Shāh Ṣafī va Shāh ʿAbbās-e Dovvom [Iran during the time of Shah Safi and Shah Abbas II]. Anjoman-e Āsār va Mafākher-e Farhangī. [In Persian].
Vosughi, M. B., & Kheyrandish, A. (2005). Jangnāmeh-ye Keshm va Jarūnnāmeh. Markaz-e Pazhūheshī-ye Mīrās-e Maktūb. [In Persian].
Vosughi, M. B., & Sefatgol, M. (2016). Aṭlas-e Tārīkh-e Banāder va Daryānāvardī-ye Īrān [Atlas of the History of Iranian Ports and Maritime], vol. 3. Sāzmān-e Banāder va Daryānāvardī. [In Persian].
Vosughi, M. B. (2005). Tārīkh-e Khalīj-e Fārs va Mamālek-e Hamjavār [The History of the Persian Gulf and Neighboring Countries]. Samt. [In Persian].
Walstra, J., Verkinderen, P., & Heyvaert, V. (2010). Assessing human impact on alluvial fan development: a multidisciplinary case-study from Lower Khuzestan (SW Iran). Geodinamica Acta, 23(5-6), 267-285.
Vassaf al-Hazreh, A. (1959). Tārīkh-e Vaṣṣāf al-Ḥażreh [The History of Vassaf al-Hazreh]. Ketābforūshī-ye Ebn-e Sīnā. [In Persian].
Whitcomb, D.S. (1971). The Proto-Elamite Period at Tall-I Ghazir, Iran. MA Thesis, University of Georgia.
Wiessner, G. (1967). Zu den Subskriptionslisten der Ältesten Christlichen Synoden in Iran. In Wiessner, G. (Ed.), Festschrift für Wilhelm Eilers (pp. 288 – 298). Otto Harrassowitz.
Wright, H. T., & Carter, E. (2003). Archaeological Survey on the Western Ram Hormuz Plain, 1969. In N. Miller & K. Abdi (eds.), Yeki Bud, Yeki Nabud: Essays on the Archaeology of Iran in Honor of William Sumner (pp. 61-82). Cotsen Institute of Archaeology Monograph 48. University of California Press.
Yaqut Hamavi, Sh. (2001–2004). Moʿjam al-Boldān, translated by Alinaqi Monzavi (2 vols.). Sāzmān-e Mīrās-e Farhangī-ye Keshvar. [In Persian].
Yaqut Hamavi, Sh. (1995). Moʿjam al-Boldān, vols. 2–3. Dār Ṣāder. [In Arabic].
Zadok, R. (1981). Iranian and Babylonian Notes. Archiv für Orientforschung, 28, 135-139.
)