مقاله پژوهشی
سنت‌گرایان و نظم جدید روسی در مناطق اشغالی فرارود (1917 ـ 1864)

سیده فهیمه ابراهیمی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56602

چکیده
  سلطة نظامی روس‌ها بر فرارود، نخستین­بار در قرن نوزدهم، نام ترکستان روس را به جغرافیای سیاسی وارد کرد. آن چه از این قلمرو متعلق به فرارود است، خان­نشین خوقند و بخش‌هایی از امارت بخارا و خیوه را دربر می‌گیرد. در این نوشتار با عنوان «سنت‌گرایان و نظم جدید روسی در مناطق اشغالی فرارود»، در پی پاسخ به این پرسش هستیم که «علمای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بازشناخت جریان‌های فرهنگی هرات در عصر شاهرخ

غلامرضا امیرخانی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 21-38

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56603

چکیده
  هرات در عصر تیموریان، به ویژه در دو مقطع طولانی زمامداری شاهرخ و حسین بایقرا، از رونق قابل توجهی در عرصۀ فرهنگ و هنر برخوردار بود. حیات فرهنگی هرات در دورۀ طولانی حکومت شاهرخ، تحت­تأثیر عوامل و مؤلفه­های مختلفی قرار داشت که در این مقاله با دسته­بندی آنها به چهار مؤلفۀ شریعت­گرایی، گسترش زبان فارسی، ایران محوری و تصوف، به تحلیل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
داستانی کردن تاریخ در کتاب تلخیص تاریخ نبیل زرندی

رسول جعفریان؛ سید رضا لواسانی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 39-58

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56606

چکیده
  رابطة تاریخ و روایت از جمله مباحث فلسفة انتقادی تاریخ است. در تاریخ‌های روائی رخدادها به‌عنوان عناصر اصلی با استفاده از رابط‌هایی ترکیب می‌شوند. نسبت بین این ترکیب با واقعیت از دغدغه‌های مهمی است که بسته به مبانی متفاوت معرفت‌شناسانه‌ بدان نگریسته‌ شده است. به نظر می‌آید در ارزیابی چنین منابعی، فارغ از تاثیر گریزناپذیر ارزش‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
موسیقی عصر تیموری، با تکیه بر نگاره‌ها و روایات تاریخی

بشری دلریش؛ مصطفی لعل شاطری

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 59-78

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56611

چکیده
  عصر تیموری مصداق و یادمان شکوفایی هنرهای متعدد و در تناقض آشکار با اوضاع و احوال      سیاسی ' نظامی این دوران است. با استیلای تیمور بر ایران، وی در صدد برآمد تا با گردآوری هنرمندان در سمرقند، قدرت طلبی و برتری جویی خود را به نمایش گذارد و در این بین، جانشینان پس از وی نیز به این کار اهتمام ورزیدند که نتیجۀ آن، طرح مبحث مکتب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
روابط ایران و لهستان در عهد صفویه

محمد امین رکنی؛ ستانیسواف آدام یاشکوفسکی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 79-98

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56613

چکیده
  متن حاضر بررسی و ترجمۀ سفرنامۀ صفر موراتوویچ 'تاجر و سیاح لهستانی ارمنی­تبار' است که در سال 1602 میلادی به ایران سفر کرد. در این مقاله علاوه بر ترجمه، به مطالبی نیز در زمینۀ نسخه­شناسی و نقد محتوای آن اشاره می­شود. چون یکی از دو نسخۀ موجود این سفرنامه را کروسینسکی تصحیح کرده است، پاورقی ایشان نیز نقل می­شود. در این مقاله به رد برخی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بازتاب دیانت ایرانیان باستان در منابع عربی

وحید سبزیان‌پور؛ پیمان صالحی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 99-118

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56616

چکیده
  دین به عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر تأثیرگذار بر فرهنگ و تمدّن، پابه­پای بشر از دیرترین دوران تا به امروز در همۀ جوامع حضور داشته است. این پژوهش تلاش کرده است تا از دریچه منابع عربی، نگاهی به اعتقادات دینی ایرانیان بیفکند. نتایج نشان از آن دارد که در ایران باستان ‌باورهای دینی، به ویژه در حوزۀ سیاست اهمیّت فراوانی داشته است؛ به گونه­ای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی حوادث سیاسی جنوب ایران در نیمۀ اول قرن هشتم هـ.ق. با تکیه بر سنگ‌نوشته‌های نویافته در شاهوگَت: مکران

روح‌اله شیرازی؛ بهروز برجسته دلفروز

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 119-134

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56620

چکیده
  اهمیت سنگ­نوشته­ها از این جهت که جزء منابع دست­اولی هستند که به رخدادهای تاریخی اشاره دارند، بر کسی پوشیده نیست. هدف نوشتار حاضر معرفی سنگ­نوشته­های شاهوگت است که در نزدیکی روستای تابَک­تَل از توابع دهستان چاهان در حوالی نیک­شهر کشف شده­اند. این سنگ­نوشته­ها به وقایعی اشاره دارند که در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نام قدیم «کره» در متون جغرافیایی و تاریخی «یافته‌هایی نو در نسخه‌های خطی فارسی»

محمدباقر وثوقی

دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، صفحه 135-150

http://dx.doi.org/10.22059/jhss.2015.56630

چکیده
  تاریخ مناسبات تاریخی ایران و کره، دارای پیشینۀ چندان طولانی نیست و اگرچه محققّان دو کشور و شرق‌شناسان در این باره پژوهش‌هایی انجام داده‌اند، پرسش‌هایی چند دربارۀ این روابط هنوز بی­پاسخ مانده است. با انتشار منظومۀ «کوش­نامه» که روایت پیش از اسلام روابط ایران و کره را نشان می‌دهد، دریچه­ای نو بر روی محققّان گشوده و مشخص ...  بیشتر