دوره 17 (1404)
دوره 16 (1403)
دوره 15 (1402)
دوره 14 (1401)
دوره 13 (1400)
دوره 12 (1399)
دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1391)
دوره 3 (1390)
دوره 1 (1388)
تعداد مقالات: 350
نگرشی بر رابطۀ محمّدنصیرخان لاری با حکومت کریمخان زند
دوره 3، شماره 2 ، اسفند 1390، ، صفحه 49-62
چکیده
با نگاهی به تاریخ ایران چنین استنباط میشود که شالود? حاکمیّت در این سرزمین بر دو رکن اعتقاد و عرف قرار داشته است. صفویان بر اساس اعتقاد مردم به خاندان ایشان به حکومت رسیدند و حدود دویست و پنجاه سال حکومت ... بیشتر
علل شکوفایی هنر چند فرهنگی در نقاشیهای دیواری دوران فاطمی
دوره 13، شماره 2 ، شهریور 1400، ، صفحه 49-68
چکیده
با گسترش اسلام، شبکه گسترده ارتباطی از راههای دریایی و زمینی شکل گرفت و از این رو تعاملات بینافرهنگی در سرزمینهای اسلامی افزایش چشمگیری یافت؛ بهویژه در منطقه مدیترانه که سه قاره آسیا، آفریقا ... بیشتر
روابط کنسولگری روس و انگلیس در سیستان در اواخر دوره قاجار
دوره 15، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 51-76
چکیده
در رقابتهای روس و انگلیس در ایران بهمنظور توسعه متصرفات و انعقاد قراردادهای امتیازآور از ابتدای دوره قاجار در قرن نوزدهم آغاز و بهتدریج شدت یافت. یکی از عواملی که بهشدت گرفتن رقابتهای روس و انگلیس ... بیشتر
قلعۀ اِسپی روز یا اِسپِرز: مکان یابی قلعۀ اِسپی روز مقر ملک اسکندر بادوسپانی در روستای زانوس در غرب مازندران
دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1403، ، صفحه 51-78
چکیده
در دوران تاخت و تاز اعراب به خاک ایران، یزدگرد سوم (حکومت حدود ۶۳۲-۶۵۱ میلادی)، زمامداری طبرستان را به گیل گاوباره، نواده شاهنشاه ساسانی، جاماسپ (حکومت حدود ۴۹۶ میلادی) سپرد. اندکی پس از آن، بادوسپان ... بیشتر
واکاوی منابع مکتوب مرتبط با مَدرس- مقبرۀ ابنسینا در اصفهان
دوره 17، شماره 2 ، دی 1404، ، صفحه 51-74
چکیده
بنای مَدرس- مقبرۀ منسوب به ابن سینا، از یادگارهای عصر دیالمه در محله دردشت اصفهان است. این اثر در طول زمان پیوستگی خود را با ساختارهای همجوار از دست داده و به یک فضای گنبدخانهای منفرد تبدیل شده است. بررسی ... بیشتر
کاوشی دربارۀ رواج لفظ«سند» در متون فارسی به معنای نوشتهای رسمی
دوره 7، شماره 2 ، آذر 1394، ، صفحه 57-72
چکیده
اصطلاح «سند»، واژهای کلیدی در حوزۀ علم تاریخ محسوب میشود. اگرچه دربارۀ مفهوم و حوزههای کاربردی سند تحقیقات ارزندهای صورت پذیرفته است، در خصوص ریشههای تاریخی این واژه و روند شکلگیری ... بیشتر
تحلیل کنش جمعی احزاب ملی، مذهبی و چپ در میانه دو کودتای ۲۵ و ۲۸ مرداد 1332 (مطالعه موردی: حزب ایران، جمعیت فدائیان اسلام و حزب توده)
دوره 17، شماره 1 ، شهریور 1404، ، صفحه 59-88
چکیده
مقاله پیشرو به تحلیل کنش جمعی احزاب ملی، مذهبی و چپ (با تمرکز بر حزب ایران، جمعیت فدائیان اسلام و حزب توده ایران) در میانه دو کودتای 25 و 28 مرداد 1332 می پردازد. برای تبیین رفتار گروه های سیاسی و تحلیل ... بیشتر
آیا ساسانیان روحانیتبار بودند؟
دوره 11، شماره 2 ، اسفند 1398، ، صفحه 43-62
چکیده
رابطة دین و دولت، موضوعی مهم در تحقیقات مربوط به سازوکار شاهنشاهی ساسانی است و رویکرد ساسانیان به دین زرتشتی و ارتباط آنها با روحانیان این دین، اهمیت بسزایی در پژوهشهای تاریخ ساسانی دارد. در 150 سال اخیر، ... بیشتر
بررسی نگرش صوفیان ایران و هند به زمین و زمین داری به عنوان یکی از منابع درآمد خانقاه در سده های 7-9 ( مطالعه موردی: طریقتهای چشتیه، کبرویه، کازرونیه و سهروردیه)
دوره 14، شماره 4 ، اسفند 1401، ، صفحه 44-62
چکیده
در گسترۀ وسیعی از هند و ایران در قرون ۷-۹ق. طریقتهای صوفیانۀ متعددی حضور داشتند. صوفیان که بهعنوان نمادی از زهدگرایی و دنیاگریزی شناخته میشدند با کنارهگیری از دنیا و استقرار در خانقاه، ... بیشتر
هرموز و یکپارچگی حوزۀ دریای پارس
دوره 15، شماره 1 ، خرداد 1402، ، صفحه 45-70
چکیده
دریای پارس در طول تاریخ همواره یکی از مسیرهای ارتباطی مناطق اقتصادی شرق و غرب آسیا بهحساب آمده است. این دریا با تسهیل انتقال کالا، حلقۀ اتصال تجارت این ناحیه بود و خود جزئی از این مناسبات قلمداد میشد ... بیشتر
نسبت ارامنه با سیاستهای توسعهطلبی روسیه در قفقاز (از اواخر دولت صفوی تا عهدنامة ترکمانچای)
دوره 9، شماره 2 ، اسفند 1396، ، صفحه 51-70
چکیده
منطقة قفقاز در تاریخ ایران از دورة باستان از اهمیّت ویژهای برخوردار بوده و در عمده تحولات روابط خارجی ایران نقش مهمی داشته است که با جدایی از ایران در 1243 هـ.ق/ 1828م این اهمیّت برای دهههای آتی همچنان ... بیشتر
امارت بابان و امنیّت قلمرو غرب ایران 1236-1212 قمری
دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 51-73
چکیده
نقش و جایگاه امارت بابان در روابط ایران و عثمانی مورد غفلت قرار گرفته است. مسئله اصلی جُستار حاضر، بررسی تأثیر ناتوانی دولت مرکزی عثمانی در ولایات شرقی در امنیّت قلمرو غرب ایران است. امارت بابان و ... بیشتر
گسترش اسلام در قلمرو قرلُق¬ها
دوره 5، شماره 1 ، شهریور 1392، ، صفحه 53-75
چکیده
همزمان با غلبه اعراب مسلمان بر ماوراءالنهر، با مقاومت قرلُقها، منطقه هفت آب و ترکستان شرقی، فتح نشده و تا دو قرن بعد، در برابر حملات سپاهیان مسلمان مقاومت کردند. اما به تدریج، تعالیم اسلام در این ... بیشتر
بررسی هویت قیصر ناشناس روم در جنگ دوم شاپور اوّل
دوره 6، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 53-70
چکیده
هدف این مقاله، پرداختن به جنگ دوم از جنگهای سهگانة شاپور اوّل با رومیان، در کتیبة کعبة زرتشت است. با بررسی نظرات مختلف ارائه شده دربارۀ سال وقوع دومین جنگ شاپور اول با رومیان و همچنین قیصر رومی درگیر ... بیشتر
نقش قبایل مهاجر آسیایمیانه در تحوّلات روزگار سلطانسنجرسلجوقی
دوره 1، شماره 1 ، آذر 1388، ، صفحه 55-64
چکیده
یکی از پدیدههای تأثیرگذار درتاریخ ایران پس از اسلام، ورود گروههای اجتماعی، از خارج از قلمرو این سرزمین در قالب قبیله و چادرنشینی است. این امر، نخست به شکل مهاجرت قبایل عرب مسلمان، که برای جهاد به ... بیشتر
برآمدن ملوک بنیقیصر کیش (به روایت اسناد گنیزه و منابع دست اوّل)
دوره 3، شماره 1 ، شهریور 1390، ، صفحه 57-72
چکیده
در سدههای پنجم و ششم هجری، تجارت خلیجفارس با رکود مواجه شد، در عوض مرکزیت تجارت بینالمللی دریایی آن دوره به دریای سرخ و دریای مدیترانه منتقلگردیده بود. برآمدن جزیر? کیش بهعنوان یک مرکز ... بیشتر
تحلیلی بر روابط سیاسی قراختاییان کرمان با مغولان و حکومت ایلخانی
دوره 8، شماره 1 ، اسفند 1395، ، صفحه 57-76
چکیده
حکومت قراختاییان کرمان در حدود سال 619 هـ.ق./ 1223م. و به همّت بُراق حاجب بنیان نهاده شد. حکومتی که پس از وی نیز در میان فرزندان و نوادگانش ادامه یافته و مدتزمانی بیش از 80 سال (از 619 تا 704 هـ.ق. / 1223 تا 1305م.) بر ... بیشتر
بینش تاریخنگارانۀ ابوالقاسم عبدالله کاشانی با تأکید بر رویکرد اعتقادی وی
دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1392، ، صفحه 59-78
چکیده
نوشتار حاضر با هدف نشاندادن تأثیر فضای نوظهور پس از سقوط خلافت عباسی و دورة حاکمیت ایلخانان، بر بینش تاریخنگارانة ابوالقاسم کاشانی، مورخ شیعهمذهب این عهد، درپی پاسخگویی به این سؤال است ... بیشتر
موسیقی عصر تیموری، با تکیه بر نگارهها و روایات تاریخی
دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 59-78
چکیده
عصر تیموری مصداق و یادمان شکوفایی هنرهای متعدد و در تناقض آشکار با اوضاع و احوال سیاسی ' نظامی این دوران است. با استیلای تیمور بر ایران، وی در صدد برآمد تا با گردآوری هنرمندان در سمرقند، ... بیشتر
رقابتهای حزبی در تاریخنگاری ناسیونالیستی مصر در 1952-1919م (مطالعة موردی: مقایسة سعد زغلول نوشتۀ عقاد و مصطفی کامل نوشتۀ رافعی)
دوره 7، شماره 1 ، شهریور 1394، ، صفحه 59-77
چکیده
به دنبال وفات سعد زغلول، یکی از رهبران ملیگرای مصر در 1927م، هواداران حزبیاش یادداشتهای بسیاری دربارة او منتشر کردند. یکی از مهمترین این آثار، کتاب سَعد زَغلول بود که به قلم محمود عباس عَقاد ... بیشتر
بازتاب نظام اقتصاد جهانی در تولید و صادرات پنبه ایران از 1850 تا 1941 م / 1239 تا 1320ش
دوره 9، شماره 1 ، خرداد 1396، ، صفحه 59-79
چکیده
پنبه یکی از محصولات مهم کشاورزی است که نقش بهسزایی در اقتصاد کشاورزی و صنایع نساجی دارد. در نیمه دوم قرن نوزدهم بهعلت گسترش تجارت خارجی و ورود ایران به بازارهای اقتصاد جهانی اهمیت پنبه در اقتصاد کشور ... بیشتر
ابعاد نفتی بحران سوئز و پیامدهای آن بر صنعت نفت خلیج فارس
دوره 10، شماره 1 ، شهریور 1397، ، صفحه 59-76
چکیده
با پایانگرفتن جنگ جهانی دوم، احساسات ضداستعماری و اندیشههای ملیگرایانه، بسیاری از کشورهای جهان سوم را دربرگرفت. برخی کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس نیز در این مقطع تلاش کردند تا با رفع سیطره ... بیشتر
کنشگری نخبگان محلی در حکمرانی فارس؛ نمونه پژوهی: خاندان مشیرالملک (1177 - 1293 ق)
دوره 10، شماره 2 ، اسفند 1397، ، صفحه 59-78
چکیده
نخبگان محلی و دیوانی، همواره از گروههای تأثیرگذار سیاسی و اجتماعی در ایالت فارس بودند که ادارة حکمرانی فارس به عملکرد این کنشگران بستگی داشت؛ ازاینرو، تحلیل و واکاوی رویدادهای تاریخی فارس، مستلزم ... بیشتر
تعیین مقدار جریب در دورة تیموری برپایة نسخة خطی مختصر در قواعد علم حساب و مساحت
دوره 11، شماره 1 ، شهریور 1398، ، صفحه 59-72
چکیده
مالیات ارضی یکی از مهمّترین اقسام مالیات و از اصلیترین منابع درآمد حکومتهای ایران در سدههای میانه بودهاست؛ به همین دلیل دیوانیان اهتمام ویژه به مساحی اراضی زیر کشت داشتهاند. باتوجّهبه اینکه ... بیشتر
تفسیر تاریخ اسلامی، بر اساس منازعة عباسیان و طالبیان (شعر ابن معتز عباسی، مقتول در 296 ق.)
دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1391، ، صفحه 61-82