دوره 17 (1404)
دوره 16 (1403)
دوره 15 (1402)
دوره 14 (1401)
دوره 13 (1400)
دوره 12 (1399)
دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1391)
دوره 3 (1390)
دوره 1 (1388)
تعداد مقالات: 351
پانایسم در خاورمیانه؛ نگاهی به پانایرانیسم – پانعربیسم -پاناسلامیسم مطرحشده در دهۀ 1960م./1340ش
دوره 8، شماره 2 ، اسفند 1395، ، صفحه 61-80
چکیده
خاورمیانه در قرن بیستم بهویژه پس از جنگ جهانی دوم، تجربه چندین همگرایی و واگرایی قومی،ملیتیودینیرا داشته است. یکی از این همگراییها، حرکت «پانایسم» بود. پانعربیسم، در این دوره با ... بیشتر
بررسی کارنامۀ فرهنگی میسیونرهای لازاریست فرانسه در ایران (از اوایل دورۀ قاجار تا جنگ جهانی اوّل)
دوره 3، شماره 2 ، اسفند 1390، ، صفحه 63-84
چکیده
فعالیّتهای فرهنگی- آموزشی میسیونرهای لازاریست فرانسوی، بخشی از تاریخ فرهنگی ناشناخت? دور? قاجار را تشکیل میدهد که بازتاب چندانی نیافته و مورد بررسی قرار نگرفته است. هیئتهای لازاریست (کاتولیکها) که ... بیشتر
شالودههای شهری و مناسبات قدرت از فروپاشی افشاریه تا مرگ کریمخان زند
دوره 4، شماره 2 ، اسفند 1391، ، صفحه 63-83
چکیده
شکلگیری و رشد مناطق شهری یکی از نمادهای اصلی شکوفایی اقتصادی محسوب میشود. در آستانة ورود به قرن نوزدهم میلادی که سیر تحولات جهانی سرعت فزایندهای یافته بود و نقش شهرها با عناصر فعال اقتصادی در این ... بیشتر
بازتاب اندیشه نجومی جامعه ایلخانی در نقوش کاشیهای زرینفام کوکبی
دوره 13، شماره 2 ، شهریور 1400، ، صفحه 69-94
چکیده
اندیشه و سنت نجومی سابقهای دیرین در علم، فرهنگ و هنر ایران دارد. این اندیشه جوامع و جوانب مختلف دورههای تاریخی ایران را تحت تأثیر خود قرار داده است. این اندیشه در سدۀ هفتم هجری با آمدن مغولان و شروع ... بیشتر
تأمّلی بر رابطة بازار با روحانیت شیعه در عراق
دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1388، ، صفحه 71-86
چکیده
طی دوران حکومت صفویه، به واسطة ارتباط نزدیک حکومت با ساختار نهاد دینی، حیات اقتصادی بسیاری از علما مبتنی بر مواجب دیوانی وکمکهای اعطایی از طرف دولت بود، اما به?دنبال سقوط صفویه و انتقال مراکز علمی ... بیشتر
شناسایی ضرابخانۀ جعفرآباد در دورۀ صفوی
دوره 7، شماره 2 ، آذر 1394، ، صفحه 73-84
چکیده
برای پژوهشگران حوزۀ تاریخ، دسترسی به اسناد جدید و یا چگونگی ارتباط اسناد و مدارک به یکدیگر، کلید حل بسیاری از نقاط تاریک تاریخی است. سکهها، یکی از مدارک مهم و ارزشمند در شناسایی نکات و ابهامات تاریخی ... بیشتر
شورش بزرگ علیه نرام-سین در روایت تاریخی و روایت ادبی
دوره 17، شماره 2 ، دی 1404، ، صفحه 75-94
چکیده
روایت شورش بزرگ علیه نرام سین را از طریق رونوشتهای کتیبهای سلطنتی، و آثار ادبی متعددی میشناسیم. اهمیت این واقعه در این است که نخست، نرام سین در پی سرکوب یک شورش سراسری، خود را به مرتبۀ الوهی ارتقاء ... بیشتر
نقش رودخانه مرزی اترک در مناسبات ایران و روسیه (1356 ش.1299 ق./1261 ش)
دوره 15، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 77-104
چکیده
رودخانه اترک یکی از طولانیترین رودخانههای مرزی ایران است که سرچشمه آن ارتفاعات مجاور قوچان در شمال خراسان است و مسیری را از شرق به غرب در مرز مشترک ایران و روسیه و اخیراً ترکمنستان میپیماید. این ... بیشتر
بازتاب جغرافیای سیاسی در شکل گیری و تحول مجمع خدایان عیلامی
دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1403، ، صفحه 79-106
چکیده
مجمع خدایان عیلامی در تاریخ پر فراز و نشیب و طولانی عیلام از زمان عهدنامۀ نرام- سین اکّدی و هیته پادشاه سلسلۀ اوان در اواخر هزارۀ سوم ق.م. تا روزگار هخامنشی که هنوز الواحی به زبان عیلامی به نگارش درمی آمد، ... بیشتر
راهبردهای سیاسی- نظامی سید احمد بریلی در رویارویی با سیکها
دوره 17، شماره 1 ، شهریور 1404، ، صفحه 89-110
چکیده
سیداحمد بریلی از سادات شهر بریلی است که در هجده سالگی با هدف تحصیل به دهلی رفت و در زمره شاگردان شاه عبدالعزیز دهلوی جای گرفت. شاه عبدالعزیز که عهدهدار امور دینی دهلی بود، به دلیل سلطه بریتانیا، در فتوایی ... بیشتر
«توپچیباشی» در عصر صفوی؛ از فنسالاری تا منصبداری
دوره 11، شماره 2 ، اسفند 1398، ، صفحه 63-81
چکیده
عنوان «توپچیباشی» به معنی سرکردۀ توپچیان و فرماندۀ توپخانه، با رواج کاربرد سلاح آتشین توپ، تقریباً از اوایل عهد صفویه رواج یافت. در نخستین اشارهها به این مقام در دورۀ شاهتهماسب اول، توپچیباشی ... بیشتر
مجاهدان قفقازی و مناقشات محلهای تبریز (جمادیالاول-ذوالحجه سال 1325ق)
دوره 14، شماره 4 ، اسفند 1401، ، صفحه 63-84
چکیده
بسیاری از پژوهشگران، جنبش مشروطه را سرآغاز تاریخ نوین ایران قلمداد کردهاند. این رویداد پیامدهای فراوانی در پی داشت که یکی از آنها، پدیدآمدن دستههای نظامی موسوم به «مجاهدان» در شماری از شهرهای ... بیشتر
تاریخ نویسی در ایران عصر صفوی (سالهای 1148ـ 1038هـ .ق.)؛ مراحل و گونهشناسی
دوره 1، شماره 1 ، آذر 1388، ، صفحه 65-84
چکیده
تاریخ نویسی در ایران عصر صفوی، تحت تأثیر دگرگونیهای مذهبی و تحولات اندیشهای و سیاسی این دوران، شاهد پیدایی و تکامل گونة نوینی از رویکرد به زمان وفنون نگارش تاریخ بود.چشمگیرترین ویژگی این تاریخ- ... بیشتر
حزب دموکرات و استیضاح فرمانفرما در مجلس سوم شورای ملی
دوره 6، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 71-84
چکیده
دموکراتها، در مجلس سوم شورای ملی (1334 ـ 1333هـ.ق)، عبدالحسین میرزا فرمانفرما وزیر داخله عینالدوله را در 13شعبان 1333 استیضاح کردند. یکی از علل مغفولماندۀ این استیضاح در این مقاله، بررسی میشود. علت ... بیشتر
واکاوی اقدامات درویشپاشا در نخستین کمیسیون تحدید حدود ایران و عثمانی 1268-1266 هجری قمری
دوره 9، شماره 2 ، اسفند 1396، ، صفحه 71-90
چکیده
ایران و عثمانی به عنوان دو دولت همجوار با مرزهای طولانی طی سدههای متمادی روابط بسیار پرفرازونشیبی را پشت سرگذاشتند. یکی از مسایل اصلی که هنوز جای پژوهشهای جدی دربارة آن خالی است، مسئلة چگونگی تعیین ... بیشتر
بحران نان خمسه (زنجان) در اواخر دورۀ قاجار دخالتها و سیاستهای گروههای نفوذ
دوره 15، شماره 1 ، خرداد 1402، ، صفحه 71-92
چکیده
بحران نان در عصر قاجار، با اهداف و برنامههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ارتباط مستقیمی داشت. ولایت خمسه با مرکزیت زنجان از نقاط مهم تولید و عرضۀ غلات بود؛ اما در سالهای مشروطیت تا اواخر قاجار، با ... بیشتر
تمرچی یا تمورچی، نامی برای مغولان (در نخستین منابع ایرانی عصر تهاجم مغول)
دوره 3، شماره 1 ، شهریور 1390، ، صفحه 73-82
چکیده
هرچند «تموچین» بهعنوان نام اصلی و اوّلیه چنگیزخان، بسیار مشهور است اما در منابع ایرانی قرن هفتم هجری/ سیزدهم میلادی، این نام بهصورتهای دیگری مانند تمرچی هم نوشتهشده است. همچنین بعضی از منابع، ... بیشتر
پژوهشی بر سکههایی شاخص از نصر بن احمد سامانی (ضربشده به سال 301ق در سمرقند)، با خوانشی نو از تاریخ سیاسی آن دوره
دوره 11، شماره 1 ، شهریور 1398، ، صفحه 73-92
چکیده
سال 301ق را باید سال پرمخاطرهای برای سامانیان دانست؛ زیرا پس از کشتهشدن احمد بن اسماعیل (295-301ق)، همزمان اسحاق بن احمد (301ق)، بزرگ خاندان سامانی و نصر بن احمد (301-331ق)، فرزند خردسال امیراحمد، به ... بیشتر
مناسبات ایران و عمان و پیامدهای آن بر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس 1981 تا 2015
دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 73-99
چکیده
مناسبات بین عمان و ایران سابقه بسیار طولانی دارد و این رویه در اسناد – مدارک- متون تاریخی در طول تاریخ صدساله ایران و عمان بهوضوح انعکاس یافته است. عوامل – زمینه ها- بسترهای زیادی موجب شده است ... بیشتر
تحلیلی بر چگونگی منصب وزارت دولت سلاجقة کرمان
دوره 5، شماره 1 ، شهریور 1392، ، صفحه 75-95
چکیده
شاخة سلاجقة کرمان در حدود سال 433هـ.ق و به همت ملک قاورد بن چغریبیگ تأسیس گردید. وی که در این سال به دستور عم خود، طغرلبیگ، عازم فتح کرمان گردیده بود توانست با تصرف این سرزمین، دولتی جدید را بنیان نهد، ... بیشتر
علل اشغال نظامی منطقۀ خورموسی توسط قوای انگلستان در جنگ جهانی دوم و پیامدهای آن
دوره 8، شماره 1 ، اسفند 1395، ، صفحه 77-93
چکیده
منطقۀ خورموسی که هماکنون دو بندر مهم و حیاتی کشور یعنی بندر امام خمینی(ره) و بندر ماهشهر را بر کرانه خود جای داده است، از لحاظ موقعیت، در منتهیالیه گوشۀ شمال غربی خلیج فارس در جنوب استان خوزستان قرار ... بیشتر
معمای برآمدن داریوش بزرگ؛ مقایسة روایتهای ایرانی و یونانی
دوره 10، شماره 1 ، شهریور 1397، ، صفحه 77-96
چکیده
در حالی که بیش از هشتاد سال از چاپ مقالات و کتاب اومستد میگذرد، فرضیة مشهور او که بنا بر آن ادعای داریوش در سنگنبشتۀ بیستون، مبنی بر قتل بردیا به دست کمبوجیه و غصب پادشاهی از سوی مغی به نام گئومات، ... بیشتر
شکلگیری چهرة اسکندر در حافظة تاریخی ایرانیان (مروری بر دارابنامة طرسوسی)
دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1392، ، صفحه 79-91
چکیده
حافظة تاریخی یا حافظة جمعی (خاطرة جمعی) در بین آن بخش از مطالعات تاریخ فرهنگی که به اندیشه و روح مشترک مربوط میشود، از مطالعاتی است مغفولمانده. این نوع حافظه در متون تاریخی و ادبی جلوهای روشن ... بیشتر
روابط ایران و لهستان در عهد صفویه
دوره 6، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 79-98
چکیده
متن حاضر بررسی و ترجمۀ سفرنامۀ صفر موراتوویچ 'تاجر و سیاح لهستانی ارمنیتبار' است که در سال 1602 میلادی به ایران سفر کرد. در این مقاله علاوه بر ترجمه، به مطالبی نیز در زمینۀ نسخهشناسی و نقد محتوای آن ... بیشتر
بنکداران و مغازهداران هلندی در ایران قاجاری
دوره 7، شماره 1 ، شهریور 1394، ، صفحه 79-131